Nỗ lực kiểm soát nhiễm khuẩn tại Bệnh viện đa khoa tỉnh


Ngày cập nhật: 03/11/2018 06:32:04

(QT) - Nhiễm khuẩn bệnh viện (NKBV) hay còn gọi là nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc y tế là một trong những thách thức và mối quan tâm hàng đầu trên toàn thế giới cũng như tại Việt Nam. Ở Quảng Trị, Bệnh viện đa khoa (BVĐK) tỉnh thời gian qua đã nỗ lực thực hiện tốt công tác này để góp phần mang lại sự an tâm cho bệnh nhân cũng như nhân viên y tế. Phóng viên Báo Quảng Trị đã phỏng vấn Giám đốc BVĐK tỉnh TRẦN QUỐC TUẤN về vấn đề này.

 

Khám chữa bệnh cho trẻ em tại BVĐK tỉnh. Ảnh: T.T.L​

 

- Thưa đồng chí! Nhiễm khuẩn bệnh viện được xem là rất nguy hiểm đối với người bệnh mà ngành Y tế đang nổ lực kiểm soát. Đề nghị đồng chí cho biết các dạng chính của NKBV?

 

- NKBV đã và đang là gánh nặng cho người bệnh, các cơ sở khám chữa bệnh trên toàn cầu, đặc biệt ở các nước chậm phát triển và đang phát triển. Có hai dạng chính của loại nhiễm khuẩn này là tự nhiễm và nhiễm chéo. Trong đó, tự nhiễm là khi người bệnh có mầm nhiễm khuẩn trên người nhưng không có dấu hiệu khi nhập viện. Nhiễm khuẩn phát triển trong quá trình ở tại bệnh viện do sự thay đổi trong miễn dịch của chính bệnh nhân. Nhiễm khuẩn chéo là khi bệnh nhân tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh mới trong thời gian ở bệnh viện, nhiễm và sau đó phát triển nhiễm trùng. Người bình thường luôn có vi khuẩn trên cơ thể. Nhiều loài vi sinh vật sống trong màng nhầy niêm mạc của con người và tạo thành một hệ bình thường. Tuy nhiên, các mô này không bị nhiễm trùng. Khi các vi sinh vật xuyên qua da hay màng nhầy niêm mạc, chúng đi vào các mô dưới da, cơ, xương hay khoang trong cơ thể, nơi bình thường vô trùng và có thể phát triển thành nhiễm trùng.

 

NKBV sẽ làm tăng tỉ lệ mắc bệnh, tỉ lệ tử vong, kéo dài thời gian nằm viện, tăng sử dụng kháng sinh, tăng đề kháng kháng sinh của vi khuẩn và tăng chi phí điều trị. Một nghiên cứu cắt ngang của Bộ Y tế vào năm 2005 trên 9.345 người bệnh của 10 bệnh viện cho thấy tỉ lệ NKBV đến 5,8% ( trong đó tỉ lệ viêm phổi bệnh viện chiếm 55,4%.) Các bệnh viện tuyến Trung ương có tỉ lệ NKBV cao hơn và tác nhân hàng đầu gây NKBV tương tự các mầm bệnh hiện nay trên thế giới là Acinetobacter baumannii (31%), kế đến là Pseudomonas aeruginosa (18%), Klebsiella pneumoniae (12%) và Staphylococcus aureus (6%). Đặc biệt các vi khuẩn gram âm kháng với nhiều loại kháng sinh đặc trị như kháng với nhóm carbapenem dao động từ 50% đến 75%. -Tình trạng NKBV tại BVĐK tỉnh Quảng Trị hiện đang ở mức nào, thưa đồng chí? -BVĐK tỉnh đã tiến hành khảo sát NKBV đối với Khoa Hồi Sức tích cực-Chống độc có tỉ lệ NKBV là 13,4% (trong đó tỉ lệ viêm phổi chiếm 66,7%; nhiễm khuẩn tiết niệu 34,7%;nhiễm khuẩn vết mổ 19,4%; nhiễm khuẩn huyết 15,3%.) Tác nhân hàng đầu gây NKBV là mầm bệnh Acinetobacter baumannii(20%), kế đến là Klebsiella pneumoniae (16,1%%) và Staphylococcus aureus (13,1%), Enterococcus và E. coli(9,5%). Đặc biệt, nhiều bệnh dịch mới nổi có nguy cơ tử vong cao và gây dịch xuất hiện không chỉ tại cộng đồng mà ngày càng có xu hướng lây lan nhiều trong bệnh viện như Cúm A (H5N1, H1N1, H7N9..), SARS, MERCoV, Ebola, lao phổi và các vi khuẩn đa kháng kháng sinh, HIV, viêm gan B, C là những thách thức lớn trong công tác kiểm soát và ngăn ngừa bệnh dịch tại bệnh viện. NKBV cũng là nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng tới việc phát triển các dịch vụ phẫu thuật đặc biệt, thủ thuật xâm lấn và không xâm lấn gây hậu quả làm ảnh hưởng tới chất lượng khám chữa bệnh, sự hài lòng của người bệnh và nhân viên y tế.

 

- Vậy đối tượng nào dễ mắc nhiễm khuẩn bệnh viện nhất?

 

- Trẻ sơ sinh là đối tượng có nguy cơ nhiễm cao nhất và khi đã mắc nhiễm khuẩn, tỷ lệ tử vong sẽ cao nhất do chưa hoàn chỉnh hệ thống miễn dịch. Tỉ lệ tử vong khi mắc nhiễm khuẩn bệnh viện có thể lên tới 50%. Trong không khí luôn tồn tại vi khuẩn, nhưng chúng thường không gây bệnh. Vi khuẩn này sẽ thường trú trên cơ thể trẻ. Khi có can thiệp thủ thuật, sẽ mở đường cho vi khuẩn vào trong cơ thể gây ra nhiễm khuẩn. Trẻ mắc bệnh nặng cần can thiệp nhiều, nguy cơ nhiễm khuẩn cũng tăng lên.

 

Ngoài ra, vi khuẩn thường trú ngụ trên cơ thể người chủ yếu là trên da, mũi, họng, bình thường các vi khuẩn này không gây bệnh. Nhưng khi có các thủ thuật can thiệp tạo ra con đường cho vi khuẩn đi vào cơ thể con người gây ra nhiễm khuẩn. Người có hệ miễn dịch bị suy giảm, can thiệp thủ thuật, mổ là đối tượng dễ mắc NKBV.

 

- BVĐK tỉnh Quảng Trị đã làm gì để hạn chế NKBV cho bệnh nhân, nhân viên y tế và cộng đồng?

 

- Bệnh viện đã thành lập Hội đồng Kiểm soát nhiễm khuẩn (KSNK) có 11 thành viên do giám đốc bệnh viện trực tiếp làm chủ tịch hội đồng. Tại bệnh viện có mạng lưới KSNK gồm 36 thành viên có mặt đầy đủ ở các khoa lâm sàng và cận lâm sàng. Bệnh viện đã có Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn gồm 18 thành viên, trong đó có 2 nhân viên giám sát không chuyên trách.

 

Các hoạt động đào tạo, phát triển chuyên ngành KSNK đang được bệnh viện quan tâm và đẩy mạnh. Các chương trình và tài liệu đào tạo liên tục về KSNK đã được ban hành. Bệnh viện cũng đã mời một số chuyên gia đầu nghành KSNK thực hiện đào tạo mới, đào tạo liên tục nhằm phát triển chuyên ngành KSNK cũng như chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ công tác KSNK như có đơn vị tiệt khuẩn tập trung, trang bị đủ phương tiện vệ sinh tay và hóa chất cho công tác vệ sinh môi trường, hóa chất dùng cho công tác tiệt khuẩn và khử khuẩn.

 

- Đồng chí có thể cho biết công việc này được thực hiện như thế nào tại bệnh viện?

 

- Về cơ sở căn cứ, một số chính sách pháp luật về KSNK hoặc có liên quan đến KSNK đã được bệnh viên sớm áp dụng, bao gồm: Thông tư số 18/2009/TT-BYT ngày 14/10/2009 của Bộ trưởng Bộ Y tế hướng dẫn tổ chức thực hiện công tác kiểm soát nhiễm khuẩn trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; Quyết định số 2174/QĐ-BYT ngày 21/6/2013 của Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia chống kháng thuốc giai đoạn 2013- 2020; Quyết định số 3671/QĐ-BYT ngày 27/9/2012 của Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt các Hướng dẫn kiểm soát nhiễm khuẩn; Quyết định số 1886/QĐBYT ngày 16/5/2016 của Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về công tác KSNK trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh giai đoạn 2016-2020 nên công tác kiểm soát nhiễm khuẩn bệnh viện ngày càng đi vào chiều sâu. Cùng với những yêu cầu về chuyên môn, hoạt động kiểm soát nhiễm khuẩn còn là tiêu chuẩn đánh giá chất lượng bệnh viện đã được Bộ Y tế đưa vào Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện hằng năm.

 

Tại BVĐK tỉnh, hoạt động KSNK được triển khai thực hiện với chất lượng ngày càng cao như giám sát ca bệnh NKBV, giám sát tuân thủ vệ sinh tay, giám sát tuân thủ các quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, giám sát vi sinh vật gây NKBV và kháng kháng sinh. Bên cạnh đó, từng bước chuẩn hóa công tác khử khuẩn, tiệt khuẩn, tăng cường vệ sinh bệnh viện, chủ động phòng chống bệnh dịch. Hằng năm bệnh viện đã phát động chiến dịch tăng cường vệ sinh tay, 100% nhân viên trong bệnh viện đã kí cam kết tham gia chiến dịch “Bảo vệ sự sống hãy vệ sinh tay”. Tháng 5/2018, đại diện các khoa, trưởng khoa đã kí cam kết với giám đốc bệnh viện về“ Tăng cường công tác kiểm soát nhiễm khuẩn phòng ngừa lây nhiễm bệnh trong bệnh viện” với 7 nội dung. Ngày 5/9, bệnh viện đã triển khai Thông tư 16/2018 của Bộ Y tế về hướng dẫn công tác kiểm soát nhiễm khuẩn trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

 

- Thưa đồng chí, đâu là những khó khăn về công tác kiểm soát NKBV mà BVĐK tỉnh Quảng Trị đang gặp phải và giải pháp kiểm soát NKBV thời gian tới?

 

- Mặc dù BVĐK tỉnh Quảng Trị nỗ lực lớn trong công tác kiểm soát nhiễm khuẩn bệnh viện nhưng ngân sách đầu tư cho hoạt động này cũng như chính sách ưu đãi, thu hút những người làm công tác KSNK chưa được cấp trên quan tâm đúng mức. Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác KSNK chưa được đầu tư xứng đáng. Bệnh viện hiện chưa có đủ tối thiểu một buồng cách li đúng quy định ở các khoa lâm sàng; chưa đủ một buồng thu gom dụng cụ bẩn đúng tiêu chuẩn/1 khoa lâm sàng...Ngoài ra, nhân lực chuyên trách KSNK chưa có, những người làm KSNK chưa được đào tạo bài bản, chưa xây dựng công cụ và phần mềm giám sát…Bên cạnh đó, nhiều cơ sở vật chất, trang thiết bị cơ bản cho hoạt động kiểm soát và ngăn ngừa nhiễm khuẩn mắc phải chưa được tính đúng, tính đủ (do chưa có văn bản của Bộ Y tế hướng dẫn cụ thể về chính sách) dẫn đến bệnh viện chưa có nguồn kinh phí đủ dành cho các hoạt động này.

 

Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, tăng sự hài lòng của người bệnh, bảo đảm an toàn cho người bệnh, nhân viên y tế và cộng đồng là mục tiêu trọng tâm của bệnh viện, nên bệnh viện quyết tâm tăng cường ứng dụng nhiều kĩ thuật cao trong chẩn đoán, điều trị như phát triển nội soi, phẫu thuật tim mạch...Các chuyên khoa hệ nội, ngoại, sản, nhi, truyền nhiễm…nay đã có sự phát triển thành các lĩnh vực chuyên môn sâu, triển khai nhiều kĩ thuật đòi hỏi phải vô khuẩn cao. Sự phát triển đó yêu cầu công tác kiểm soát nhiễm khuẩn phải được tăng cường, phát triển tương xứng hơn lúc nào hết, nhằm hạn chế tới mức thấp nhất nhiễm khuẩn bệnh viện, bảo đảm an toàn cho người bệnh, nhân viên y tế và cộng đồng.

 

- Xin cảm ơn đồng chí!

 

Trần Tú Linh (thực hiện)

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC



Lượt truy cập



Trực tuyến





Copyright 2018 by BÁO QUẢNG TRỊ