Bất cập của pháp luật về cứu trợ và hướng sửa đổi


Ngày cập nhật: 06/11/2020 06:12:15

(QTO) - Hoạt động cứu trợ, giúp đỡ nhau lúc khó khăn hoạn nạn được các tổ chức, cá nhân thực hiện từ lâu và pháp luật cũng đã có quy định về vấn đề này. Tuy nhiên trong những ngày bão lũ tháng 10 vừa qua đã gây thiệt hại rất lớn về tính mạng, tài sản của Nhân dân các tỉnh miền Trung nên công tác cứu trợ được cả xã hội đặc biệt quan tâm. Rất nhiều doanh nghiệp, cơ quan báo chí, tổ chức, cá nhân vào cuộc nhằm giúp đỡ kịp thời những người bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Với mục đích là mang đến cho người bị nạn được càng nhiều sự hỗ trợ và càng nhanh càng tốt nên mỗi tổ chức, cá nhân có những cách làm riêng, không tuân theo quy định, nên nảy sinh những tranh luận với quan điểm khác nhau đối với hoạt động nghĩa tình này.

 

Thực tế cho thấy từ uy tín và mối quan hệ, các cơ quan báo chí thường vận động doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân ủng hộ hoạt động cứu trợ. Để thực hiện, cơ quan báo chí đã trực tiếp nhận tiền, hàng và phân phối cho đối tượng cần giúp đỡ. Nhiều doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân cũng lựa chọn cơ quan báo chí để ủng hộ cứu trợ mà không muốn thông qua một đơn vị khác. Ngoài cơ quan báo chí thì nhiều tổ chức, cá nhân cũng đứng ra quyên góp, tiếp nhận và phân phối đến tận tay đối tượng cần cứu trợ. Nguồn tiền, hàng mà cơ quan báo chí, các tổ chức, cá nhân này huy động được để cứu trợ là rất lớn, giúp nhiều trường hợp vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống, qua đó đã góp phần cùng Đảng, Chính phủ thực hiện mục tiêu an sinh xã hội.

 

Tuy nhiên, theo Nghị định 64/2008 “Về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ Nhân dân khắc phục khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng, các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo”, tại Điều 5 quy định các tổ chức, đơn vị được tiếp nhận và phân phối tiền, hàng cứu trợ là: Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Hội Chữ thập đỏ Việt Nam; báo, đài của trung ương, địa phương; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Hội Chữ thập đỏ các cấp ở địa phương; các quỹ xã hội, quỹ từ thiện được thành lập, hoạt động theo quy định; các tổ chức, đơn vị ở trung ương được Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho phép; các tổ chức, đơn vị ở địa phương được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh, cấp huyện cho phép. Nghị định còn ghi rõ, ngoài các tổ chức, đơn vị nêu trên, không một tổ chức, đơn vị, cá nhân nào được quyền tổ chức tiếp nhận tiền, hàng cứu trợ. Hướng dẫn thực hiện Nghị định 64, ngày 31/7/2008, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 72. Theo thông tư này thì các cơ quan thông tin đại chúng ở trung ương và địa phương; các tổ chức, đơn vị chỉ được tiếp nhận tiền, hàng cứu trợ rồi chuyển vào tài khoản của ban cứu trợ (trừ những khoản tiền hỗ trợ trực tiếp cho các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo theo địa chỉ cụ thể). Điều này có nghĩa là chỉ được tiếp nhận chứ không được tổ chức phân phối tiền, hàng cứu trợ.

 

Như vậy, chiểu theo những văn bản này thì hoạt động cứu trợ của doanh nghiệp, cá nhân lâu nay là vi phạm quy định pháp luật; các cơ quan báo chí cũng vậy do trực tiếp giao tiền, hàng cho đối tượng được hưởng mà không giao nộp cho ban cứu trợ như yêu cầu của Thông tư 72.

 

Ngoài ra, Nghị định 64, Thông tư 72 và những văn bản pháp luật khác có liên quan đến việc vận động, tiếp nhận, phân phối, nội dung và định mức chi tiền, hàng… trong cứu trợ thiên tai còn chồng chéo, trùng lắp, thiếu hoặc chưa hợp lý. Chẳng hạn, Nghị định 64 quy định: “thời gian vận động, tiếp nhận tiền, hàng cứu trợ ở cấp huyện và các tổ chức, đơn vị khác được cơ quan có thẩm quyền cho phép, kéo dài không quá 30 ngày, kể từ ngày bắt đầu cuộc vận động đóng góp”. Quy định như vậy đã không còn phù hợp, vì với những trận thiên tai lớn, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng (như bão lũ trong tháng 10/2020) nên số lượng tiền, hàng cứu trợ lớn dẫn đến công tác tiếp nhận mất nhiều thời gian, nhất là đối với sự đóng góp của những tổ chức, cá nhân ở nước ngoài thì thời gian 30 ngày sẽ không đủ để thực hiện…

 

Qua 12 năm thực hiện, Nghị định 64 đã bộc lộ những bất cập, không còn phù hợp. Trong trường hợp này, pháp luật không theo kịp thực tiễn cuộc sống, làm hạn chế nguồn lực xã hội tập trung cho hoạt động cứu trợ Nhân dân. Vì thế, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo xây dựng nghị định thay thế Nghị định 64 về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ Nhân dân khắc phục khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng, các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.

 

Cứu trợ Nhân dân bị thiên tai, hỏa hoạn hay các hoạt động từ thiện khác thể hiện tinh thần tương thân tương ái, lá lành đùm lá rách, giúp nhau vượt qua khó khăn hoạn nạn là truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Đây là nghĩa cử cao cả luôn được Nhà nước, xã hội ghi nhận, tôn vinh và khuyến khích. Vậy nên, quy định của pháp luật về vấn đề này phải nhằm đạt được mục tiêu vận động được mọi nguồn lực xã hội tham gia đóng góp; cứu trợ kịp thời và đúng đối tượng, đồng thời đảm bảo an toàn cho cả người cứu trợ và người nhận. Việc xây dựng nghị định mới về cứu trợ nên theo hướng để cho mọi tổ chức, cá nhân đều có quyền tham gia tất cả các khâu của hoạt động này mà không phân biệt nhà nước hay ngoài nhà nước; quy định rõ nhiệm vụ của chính quyền, Mặt trận Tổ quốc trong việc hỗ trợ các tổ chức, cá nhân ngoài nhà nước thực hiện tốt công tác cứu trợ; tăng thời gian vận động, tiếp nhận, phân phối tiền, hàng cho từng đợt cứu trợ; nghiêm cấm hành vi lợi dụng hoạt động cứu trợ để trục lợi... Nói chung, trong hoạt động cứu trợ, cơ quan của Nhà nước và các tổ chức, cá nhân ngoài nhà nước đều cần cơ sở pháp lý để thực hiện; đồng thời văn bản pháp luật đó phải đảm bảo được sự minh bạch, khách quan, công bằng giữa tổ chức, cá nhân cứu trợ và đối tượng được cứu trợ.

 

Tùng Lâm

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC
Để công nghiệp thực sự là đòn bẩy cho sự phát triển kinh tế - xã hội (18/1/2021)
Giá rét đất trời và ấm áp tình người… (16/1/2021)
Những vấn đề đặt ra khi sắp xếp tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị (15/1/2021)
Nâng cao chất lượng công tác giám sát, phản biện xã hội (11/1/2021)
Nghĩ từ việc “nấu cháo” cho bò ăn (9/1/2021)
Chương trình OCOP: Thúc đẩy chủ thể sản xuất sáng tạo liên tục (8/1/2021)
Chủ động tuyên truyền có hiệu quả về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng (4/1/2021)
Phấn đấu đạt và vượt kế hoạch kinh tế - xã hội năm 2021 (1/1/2021)
Tập trung thực hiện các dự án trọng điểm để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (28/12/2020)


Trực tuyến





103855143
izmir escort bayan izmir escort bayan