Thổ cẩm, từ trang phục bản địa đến văn hóa quốc gia


Ngày cập nhật: 19/01/2019 06:53:25

(QT) - Đầu tuần này có hai câu chuyện liên quan đến thổ cẩm rất đáng để coi là một sự trùng hợp thú vị. Đó là tại Lễ hội thổ cẩm các dân tộc Việt Nam lần thứ nhất tổ chức tại tỉnh Đak Nông hôm 14/1/2019, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có bài phát biểu rất ý nghĩa khi nói rằng: “Làm sao từ nay quà tặng của Thủ tướng và các vị lãnh đạo khi gặp các vị khách quốc tế, trong các chuyến công du là các sản phẩm thổ cẩm từ 54 dân tộc anh em. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các địa phương, ngành thời trang… cần có trách nhiệm nghiên cứu, đưa ra các giải pháp sáng tạo để phát huy các giá trị vốn có của nghề dệt thổ cẩm”.

 

Trong khi đó, ở Quảng Trị, trên nhiều phương tiện truyền thông nhắc đến một hình ảnh đẹp liên quan đến thổ cẩm: Đó là tại xã A Bung, huyện Đakrông, các cán bộ xã đã chọn thổ cẩm của dân tộc Pa Kô để may trang phục công chức. Thú thật khi nhìn các cán bộ của xã A Bung mặc trang phục được may bằng thổ cẩm mang đặc trưng văn hóa của dân tộc mình, chợt trào lên xúc động xen lẫn niềm vui, bởi từ câu chuyện trang phục công chức này, câu chuyện mà nó hướng đến lớn lao hơn thế: đấy là văn hóa bản địa của các dân tộc thiểu số đang trở lại sau một thời gian, vì nhiều lí do đã không còn mang được những giá trị nguyên bản. Không chỉ là chuyện áo quần, mà còn cả chuyện kiến trúc nhà cửa, thói quen ứng xử, văn hóa ẩm thực… ai cũng nhận thấy thời gian qua đã ít nhiều phai phôi. Bởi vậy, câu chuyện ở A Bung, khi anh Hồ Văn Hiền, Phó Chủ tịch xã trẻ tuổi từ chỗ muốn phát huy giá trị văn hóa truyền thống bằng cách vận động khôi phục nghề dệt thổ cẩm, để rồi khi sản phẩm thành hình, đã biết để chính những cán bộ công chức trở thành người “tiếp thị” văn hóa dân tộc mình qua chính trang phục thổ cẩm, đó là gì nữa nếu không phải bắt đầu từ tình yêu sâu sắc với văn hóa dân tộc, văn hóa bản địa.

 

Nghề nghiệp đã giúp chúng tôi lăn lộn khá nhiều năm dọc dài theo các tuyến biên giới, rẻo cao, địa bàn cư trú của hơn 50 dân tộc anh em mà mỗi dân tộc đều có một thổ cẩm đặc trưng, hoa văn đặc trưng, trang phục đặc trưng. Nét sặc sỡ của hoa văn trên váy áo dân tộc Mông, vẻ dịu dàng của hoa văn trên trang phục người Thái, nét chói chang của những chiếc khăn đội đầu Lô Lô vùng Tây Bắc…hay gam màu nâu trầm mà mạnh mẽ của Tây Nguyên, đường nét độc đáo và rực rỡ trong trang phục dân tộc Kh’mer Nam Bộ đều phản ánh được bản sắc của dân tộc đó. Với dân tộc Vân Kiều và Pa Kô của Quảng Trị, ai đã từng ngắm những trang phục thổ cẩm của họ trong các lễ hội bản địa sẽ thấy thổ cẩm của đồng bào miền Tây Quảng Trị cũng vô cùng độc đáo và sáng tạo.

 

Câu nói của Thủ tướng: “Làm sao từ nay quà tặng của Thủ tướng và các vị lãnh đạo khi gặp các vị khách quốc tế, trong các chuyến công du là các sản phẩm thổ cẩm từ 54 dân tộc anh em” không chỉ đơn thuần là một câu nói “đặt hàng”, bởi một khi văn hóa bản địa được phát huy và đi ra thế giới sẽ kéo theo sự chấn hưng nhiều giá trị văn hóa khác. Rồi sẽ có một ngày những tấm thổ cẩm của dân tộc Pa Kô, Vân Kiều ở Tây Quảng Trị sẽ được trang trọng đặt vào tay các quốc khách trong các cuộc tiếp tân quốc gia. Và để làm được điều đó, trước hết trên những địa bàn cấp xã của các huyện miền núi nên bắt đầu làm theo câu chuyện ở xã A Bung, đó là mặc trang phục thổ cẩm của dân tộc mình. Từ trang phục của công chức trong cơ quan hành chính hãy tính đến sự phổ biến rộng rãi hơn khi đó sẽ là trang phục cho học sinh, sinh viên…

 

Thế giới đang hội nhập ở mức độ rất cao gọi là “toàn cầu hóa”. Cùng với những thuận lợi của hội nhập không thể không nhận ra nguy cơ mai một các giá trị truyền thống bản địa. Và chính vì thế, câu chuyện thổ cẩm của những sự kiện này không chỉ là câu chuyện về trang phục, nó còn góp phần giữ gìn những giá trị nhân bản trong kho tàng văn hóa của nhân loại. Như nhà văn Raxun Gamzatop đã nói “Hãy đi đến tận cùng mảnh làng của mình, bạn sẽ gặp cả thế giới”.

 

Lê Đức Dục

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC
40 năm, cuộc chiến tranh vệ quốc (16/2/2019)
Xuất khẩu lao động, người dân cần biết bảo vệ bản thân (15/2/2019)
Tri ân công lao, sự hy sinh anh dũng của quân và dân trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc (11/2/2019)
Không lạm dụng rượu bia (2/2/2019)
Cánh đồng lớn, hướng đi hiệu quả của sản xuất nông nghiệp (1/2/2019)
Tăng cường công tác giám sát và phản biện xã hội (28/1/2019)
Chấp nhận chứ không lệ thuộc (26/1/2019)
Đẩy mạnh hơn nữa việc phát triển y học cổ truyền, Hội Đông y các cấp để chăm sóc sức khỏe người dân ngày càng tốt hơn (25/1/2019)
Tiếp tục mở rộng quan hệ đối ngoại để xây dựng quê hương giàu mạnh (21/1/2019)
Copyright 2019 by BÁO QUẢNG TRỊ