36 hài cốt liệt sĩ và 2 cây đa ở tây Gio Linh


Ngày cập nhật: 29/09/2018 05:53:17

(QT) - Câu chuyện đáng chú ý diễn ra trong tuần này ở Quảng Trị là việc tìm thấy 36 hài cốt liệt sĩ ở thôn Xuân Mai, xã Gio Bình, huyện Gio Linh do các cán bộ, chiến sĩ của Đội quy tập 584, Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh ròng rã tìm kiếm hơn hai tuần qua.

 

Chuyện tìm thấy hài cốt ở trên miền đất Quảng Trị hầu như không tháng nào không có. Nhưng câu chuyện các hài cốt liệt sĩ ở xã Gio Bình lại mang những thông điệp đặc biệt. Bởi khi tìm thấy hài cốt của liệt sĩ thứ ba mươi tư, kèm theo hài cốt là những di vật và trong số di vật đó có dòng tên khắc trên cây bút máy Hồng Hà, để từ đó lần theo những dòng chữ mong manh mà tìm đến thân nhân liệt sĩ. Thêm một lần nữa, những hài cốt liệt sĩ vừa được tìm thấy ở Gio Bình càng khiến những di tích trên mảnh đất tây Gio Linh càng sâu dày thêm huyền thoại.

 

Gần 15 năm trước, khi tôi tìm lên tây Gio Linh để viết phóng sự “Trang sử bi tráng của một cây đa”, những câu chuyện về cây đa Gia Bình ở xã Gio An và những trận đánh khốc liệt như vẫn còn trong cỏ cây, gạch đá.

 

Còn nhớ hồi đó, anh Nguyễn Văn Phúng, cán bộ văn hóa xã Gio An đưa chúng tôi ra phía bàu Gia Bình để tận thấy một cây đa mới trồng thế vào gốc đa cũ. Cây đa mới đã lên biếc xanh vạm vỡ buông những chùm rễ cắm sâu vào lòng đất ba dan vùng đồi Gio Linh. Cạnh cây đa mới trồng, một loạt ba cái bàn thờ thiên hướng trông ra bàu nước. Năm 1968, khi bộ đội ta vào đánh mặt trận Gio Cam (Gio Linh và Cam Lộ), quân giải phóng đóng ở ngay thôn Gia Bình, cây đa trở thành đài quan sát về phía Dốc Miếu, Cồn Tiên, Quán Ngang, Bãi Chùa, Bãi Dâu, các đồi 544, 425...là các cứ điểm quân sự quan trọng nằm phía dọc quốc lộ 1 từ cầu Hiền Lương trở vào, dày đặc tuyến phòng thủ của địch ở mảnh đất địa đầu “vùng 1 chiến thuật”. Từ “đài quan sát cây đa” này, anh em điều chỉnh tầm hướng cho pháo binh rót đạn vào mục tiêu, các lực lượng trinh sát bộ binh, đặc công… đều lợi dụng cái “đài quan sát” tự nhiên này mà theo dõi nhất cử nhất động của địch. Phía tây Gio Linh, vùng trên này ta làm chủ, địch chỉ bám trục đường phía dưới, biết cây đa cổ thụ làng Gia Bình chính là một “đồng minh” của quân giải phóng nên không ngày nào địch không nã pháo, dội bom hòng đánh gục cây đa này. Lạ thay, bom đạn đến thế nhưng cây đa vẫn kiên cường như những người lính. Và những người lính hy sinh ở đây đã được chôn cất ở vùng đất quanh đó. Trong 38 hài cốt vừa được tìm thấy, có liệt sĩ đã được xác định hi sinh trong trận “cây đa Gia Bình”.

 

Sau bao dâu bể, cây đa Gia Bình không còn, nhưng chắc chắn hài cốt của nhiều người lính vẫn còn trong màu đất đỏ rựng như máu ứa nơi đây. Lần quy tập này, khi hài cốt người lính thứ 34 được tìm thấy, từ dòng tên của liệt sĩ và địa chỉ khắc trên thân bút, những cán bộ của đội 584 đã kết nối với địa phương quê anh: Mỹ Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh để tìm ra thân nhân liệt sĩ. Từ một liệt sĩ được tường minh quê quán, đơn vị sẽ mở ra hi vọng tìm ra được quê hương, đơn vị của các liệt sĩ còn lại.

 

Với thông tin ban đầu về hài cốt liệt sĩ thứ ba mươi tư có tên là Nguyễn Văn Hưng, mọi người cũng tìm ra dòng tên Lê Thị Thể khắc cuối thân bút là tên của người vợ anh. Anh Hưng sinh năm 1948, vào lính năm 1965, khi mới 17 tuổi, hi sinh trong trận cây đa Gia Bình ngày 13/9/1968, khi mới 20 tuổi. Và được tìm thấy hài cốt ngày 24/9/2018!

 

Vậy là sau hơn 50 năm rời làng, xa vợ đi ra chiến trường, sau tròn 50 năm hi sinh, cuộc trở về quê nhà lần này của người lính hi sinh khi tròn 20 tuổi và nếu còn sống nay sẽ tròn tuổi 70!

 

Biết bao nhiêu tuổi 20 đã nằm lại? Biết bao nhiêu tuổi 70 vẫn chưa về được quê hương?

 

Không thể nào nói hết sự hy sinh ấy.

 

Hài cốt liệt sĩ Nguyễn Văn Hưng đã được xác định là hi sinh trong trận cây đa Gia Bình ở Gio An, còn những đồng đội khác của anh chắc chắn cũng là những người đã hi sinh trên vùng đất tây Gio Linh này.

 

Ở thôn Gia Bình, Gio An bây giờ có một cây đa khác được những cựu binh Trung đoàn 27 trồng thay vào chỗ cây đa Gia Bình máu lửa vào năm 1998, tròn 20 năm trước. Cây đa thứ hai ấy giờ đang tỏa bóng tươi xanh. Cây đa hôm nay trên vị trí cây đa huyền sử chính là thông điệp truyền nối và gìn giữ, như những người lính năm xưa: Khi Tổ quốc cần, hãy biết hi sinh! Và câu chuyện đầy xúc động về 36 hài cốt được tìm thấy trong tuần qua nhắc nhớ thêm điều đó cho chúng ta, những người còn sống.

 

Lê Đức Dục

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (1)
Bài viết hay. Giá như các phóng viên khác cũng biết chọn vấn đề và viết tình cảm, tự nhiên, thoải mái như Lê Đức Dục thì tờ báo đọc thú vị hơn nhiều
Nguy?n Ng?c Vu - 01/10/2018 2:07:07 CH

CÁC TIN KHÁC



Lượt truy cập



Trực tuyến





Copyright 2018 by BÁO QUẢNG TRỊ