Nghề biển, nan giải bài toán thiếu lao động và tàu “giã cào”


Ngày cập nhật: 13/07/2018 06:49:55

(QT) - Theo thông tin từ người dân vùng biển các huyện Gio Linh, Triệu Phong cho biết, hiện nay đang xảy ra tình trạng thiếu lao động trầm trọng ở tàu cá đánh bắt xa bờ. Nguyên nhân là từ sự hỗ trợ vay vốn ưu đãi của Chính phủ, ngư dân đóng tàu cá lớn để vươn khơi, vậy nên cần nhiều lao động hơn. Chẳng hạn trước đây mỗi tàu cần khoảng 11, 12 người, nhưng bây giờ cần từ 15 - 17 người mới hoạt động. Trong khi đó nhiều người lại bỏ nghề biển, chuyển sang đi xuất khẩu lao động vì thu nhập cao hơn. Ông Hoàng Cộng Hòa, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Triệu An, huyện Triệu Phong cho biết, thực trạng thiếu lao động trên tàu đánh bắt xa bờ là rất lớn, như nghề vây mỗi tàu cần 12 - 15 lao động thì hiện nay chỉ có được tầm 8 - 9 lao động, thậm chí nhiều tàu không có lao động nên phải nằm bờ. Cả xã Triệu An có 23 chiếc tàu xa bờ, nhưng ra khơi đánh bắt cá chỉ khoảng 10 - 12 chiếc, còn lại buộc phải nằm bờ do thiếu lao động.

 

Với ngư dân ít vốn, ít lao động nên sắm thuyền nhỏ để mưu sinh gần bờ bằng những nghề truyền thống xưa nay cũng không dễ dàng, bị phá hỏng thuyền, ngư lưới cụ, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng do nạn khai thác hải sản kiểu tận diệt của tàu “giã cào”. Đó là hai tàu có công suất lớn, chạy song song với tốc độ cao, giữa hai tàu kéo một tấm lưới loại lớn, mắt lưới dày, phía đáy của lưới được gắn một dây chì nặng để có thể cào sâu đến tận đáy biển. Tàu chạy rất nhanh, càn quét toàn bộ những gì nằm trên đường đi như thuyền, ngư lưới cụ của ngư dân và làm cho hệ sinh thái biển bị tổn thương nghiêm trọng.

 

Theo thống kê của UBND xã Triệu Lăng, những năm trở lại đây nhiều tàu hành nghề giã cào ở ngoại tỉnh như Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định… không những đánh bắt hải sản theo kiểu tận diệt mà còn ngang nhiên phá hỏng ngư lưới cụ của ngư dân. Đáng lo hơn là họ đã vi phạm quy định khi đi vào gần bờ khoảng 2 - 3 hải lý để khai thác. Chỉ tính riêng năm 2017, trên địa bàn xã Triệu Lăng xảy ra 5 vụ, có 2 thuyền bị chìm, hư hỏng hoàn toàn, mất toàn bộ máy móc, ngư lưới cụ và hàng chục hộ dân bị hư hỏng, mất ngư lưới cụ do tàu giã cào gây ra, thiệt hại khoảng 300 triệu đồng; năm 2018 thiệt hại khoảng 120 triệu đồng.

 

Những thông tin trên cho thấy ít nhất đang có hai vấn đề đặt ra với ngư dân: thiếu lao động và nạn tàu “giã cào”. Đối với đánh bắt xa bờ khó nhất là cần vốn nhiều để đầu tư tàu thuyền lớn, nhưng việc này cơ bản được giải quyết nhờ sự hỗ trợ từ cơ chế ưu đãi trong vay vốn của Chính phủ, nhưng lại phát sinh câu chuyện thiếu lao động cũng không kém phần nan giải. Xuất khẩu lao động và đóng tàu thuyền lớn để vươn khơi đều là chủ trương của Đảng, Nhà nước. Tàu lớn đánh bắt được ở ngư trường xa, ngoài hiệu quả về kinh tế còn có ý nghĩa quan trọng, đó là “những cột mốc sống trên biển”, góp phần bảo vệ chủ quyền biên giới biển đảo - điều mà các quốc gia luôn quan tâm hàng đầu. Xuất khẩu lao động nhằm tạo công ăn việc làm, thu nhập cho người dân, nhất là khi trong nước đang dư thừa nguồn lao động phổ thông (trừ vùng biển) nên luôn được khuyến khích. Nhưng xuất khẩu lao động cũng là nguyên dẫn đến thiếu lao động nghề biển, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của tàu cá xa bờ. Vậy nên, Chính phủ không dễ thực hiện tốt cả hai chủ trương này trong cùng một giai đoạn và cũng không thể ưu tiên cho bên nào. Còn người dân, đương nhiên họ lựa chọn những việc làm ít rủi ro, có thu nhập cao hơn, và trên thực tế đi lao động nước ngoài đã làm đổi đời bao gia đình nghèo khó. Vậy, có cách nào để giải bài toán hóc búa này không? Có lẽ chỉ còn cách tiếp tục đầu tư máy móc, trang thiết bị hiện đại để tăng năng suất, giảm số người lao động giản đơn trên tàu xa bờ. Việc này khá khó vì lại cần đến vốn trong lúc ngư dân cũng không dư dật gì. Tuy nhiên vấn đề vốn có thể khắc phục được; hơn nữa giảm lao động giản đơn là xu hướng tất yếu của xã hội phát triển đối với mọi ngành nghề chứ không riêng gì nghề biển.

 

Việc giải quyết vấn nạn tàu giã cào có vẻ dễ hơn. Trước tiên là tăng cường tuyên truyền, nâng cao ý thức, trách nhiệm của ngư dân đối với cộng đồng. Khai thác kiểu “tận diệt” tuy được lợi trước mắt nhưng về lâu dài sẽ gây ra bất lợi do ngư trường cạn kiệt nguồn hải sản; mặt khác sẽ làm thiệt hại kinh tế, nguy hiểm đến tính mạng của những ngư dân khác là điều không nên. Tuy nhiên, hữu hiệu hơn vẫn là các biện pháp có tác động trực tiếp đến kinh tế, thậm chí xử lý hình sự người vi phạm. Lực lượng chức năng phải thường xuyên tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm những ngư dân đánh bắt hải sản bằng tàu giã cào.

 

Với sự quan tâm hỗ trợ bằng cơ chế chính sách của Chính phủ trong vay vốn, sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan chức năng nhằm ngăn chặn hành vi sai phạm trong khai thác hải sản, cùng với việc ngư dân biết tính chuyện làm ăn lâu dài, có ý thức trách nhiệm với cộng đồng thì bài toán thiếu lao động ở tàu cá xa bờ và vấn nạn tàu “giã cào” mà ngư dân đang gặp, tuy khó nhưng vẫn giải được.

 

Tùng Lâm

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC
Nghĩ về những người làm nghề dạy học (17/11/2018)
Tăng cường công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo (16/11/2018)
Tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ để hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn (12/11/2018)
Tăng cường công tác quản lí nhà nước về khai thác, vận chuyển, tập kết và kinh doanh cát, sỏi (10/11/2018)
Quyết tâm tạo chuyển biến trong phát triển doanh nghiệp và khởi nghiệp doanh nghiệp (9/11/2018)
Triển khai đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả công tác cán bộ (5/11/2018)
Đổi 100 USD bị phạt 90 triệu đồng - lỗi tại người dân hay sự bất cập của pháp luật? (3/11/2018)
“Độ” đèn sáng cho xe và tính mạng con người (2/11/2018)
Quốc sách để vượt lên! (29/10/2018)
Copyright 2018 by BÁO QUẢNG TRỊ