Đất giới tuyến chuyển mình


Ngày cập nhật: 01/09/2018 06:25:40

(QT) - Nhiều du khách gần xa, đặc biệt là các cựu chiến binh rất ngỡ ngàng khi đặt chân đến những miền quê dọc đôi bờ sông Bến Hải. Từng hứng chịu vô vàn mất mát, đau thương, mảnh đất tưởng chừng khó hồi sinh ấy đã và đang chuyển mình sinh sôi.

 

Tiết học Lịch sử tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải

 

Dẫu tuổi đã cao, sức khỏe có phần giảm sút nhưng năm nào cựu chiến binh Lê Bá Dương (sinh năm 1953), hiện trú tại thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa cũng ra Quảng Trị. Trong những chuyến hành trình bộn bề công việc tri ân, ông luôn thu xếp thời gian ghé thăm Khu Di tích Quốc gia đặc biệt đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải. Ông Lê Bá Dương từng vào sinh, ra tử ở chiến trường Quảng Trị giai đoạn 1968 - 1972. Bấy giờ, mỗi lúc cùng đồng đội hoạt động ở địa bàn Gio An, chiều chiều, người lính Trung đoàn 27 Triệu Hải (nguyên là Trung đoàn 27 Xô Viết Nghệ Tĩnh) lại nhìn về vùng đất đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải để rồi quặn thắt trong lòng. Mặt trời dần buông, phía xa là lổm nhổm hố bom, ụ pháo; dây thép gai “cứa nát” bầu trời; những chiếc trực thăng quần thảo… Có thời điểm, bom đạn dội xuống khiến vùng đất một thời yên bình chìm trong khói lửa.

 

Những cựu chiến binh như ông Lê Bá Dương cũng như nhiều người dân Quảng Trị có lẽ không bao giờ quên câu chuyện về đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954, sông Bến Hải nằm trên Vĩ tuyến 17 trở thành ranh giới chia cắt đất nước. Bấy giờ, nhiều người nghĩ cuộc phân ly tạm thời chỉ kéo dài hai năm, cho đến ngày tổng tuyển cử. Thế nhưng, không ai ngờ, Bến Hải - con sông hiền hòa, thơ mộng lại trở thành nơi tỳ vai của chiếc đòn gánh nặng hai đầu đất nước, chứng kiến nỗi đau chia cắt đằng đẵng gần 20 năm. Chỉ cách nhau một con sông rộng chừng 100 m nhưng rất nhiều gia đình phải chịu cảnh “chồng Bắc, vợ Nam” và còn rất nhiều nỗi đau khó diễn tả hết bằng lời. Cũng trên dòng sông huyền thoại ấy đã xảy ra những cuộc chiến đặc biệt có một không hai như cuộc “đấu cờ”, “cuộc chiến loa phóng thanh”, “cuộc chiến màu sơn của chiếc cầu”… Trong gần 20 năm, cầu Hiền Lương và đôi bờ Bến Hải trở thành nhân chứng lịch sử, mang trên mình nỗi đau chia cắt đất nước và khát vọng thống nhất non sông.

 

Theo chân ông Lê Bá Dương đến thăm Khu Di tích Quốc gia đặc biệt đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, vừa đi người cựu chiến binh vừa kể về ký ức chiến tranh gắn với những miền quê giới tuyến. Sau phút lắng lòng, ông Dương nở nụ cười chia sẻ, bản thân cũng như nhiều đồng đội rất bất ngờ khi thấy sự chuyển mình, trỗi dậy của mảnh đất một thời bom cày, đạn xới. Nói rồi, ông chỉ tay về phía cánh đồng trù mật nối liền hai huyện Vĩnh Linh - Gio Linh; những ngôi nhà khang trang, cao đẹp; cụm tượng đài “Khát vọng thống nhất” sừng sững giữa đất trời… Từng không dám tin vào sự hồi sinh của mảnh đất này, ông Dương vô cùng hạnh phúc khi thấy miền quê giới tuyến đã thay da, đổi thịt. Muốn chia sẻ niềm hạnh phúc ấy nên trong những chuyến “Đưa quê hương vào cho đồng đội”, ông Dương thường tổ chức cho các cựu chiến binh về sống một ngày ở thôn Hiền Lương, ngôi làng đặc biệt nằm cạnh Khu Di tích Quốc gia đặc biệt đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải.

 

Các cựu chiến binh Trung đoàn 27 Triệu Hải về thăm lại miền đất giới tuyến năm xưa

 

Đến thôn Hiền Lương một buổi chiều yên ả, chúng gặp anh Lê Hữu Hậu và Đinh Phi Trường đang ngồi trò chuyện bên ấm nước chè xanh. Trước đây, anh Hậu là trưởng thôn Hiền Lương, nay trọng trách ấy được giao lại cho anh Trường. Anh Hậu sinh ra trong một gia đình nghèo ở thôn Hiền Lương. Trong những tháng ngày ác liệt nhất của chiến tranh, năm 1967, anh được mẹ đưa ra Nghệ An sơ tán. Ngày trở về, năm 1973, người dân thấy ngôi làng cũ chỉ còn lại những cột nhà cháy đen, chằng chịt vết đạn. Trong ký ức của mình, anh Hậu vẫn nhớ hình ảnh người dân trong làng nhặt nhạnh từng thứ đồ còn sót lại để dùng. Mãi đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, bà con mới có một cuộc sống đúng nghĩa, tuy gian khó nhưng chưa bao giờ vắng tiếng cười. Từ chỉ bám mảnh ruộng, góc vườn, bà con bắt đầu nuôi tôm, mở hàng quán, làm du lịch… Anh Lê Hữu Hậu hiện là Giám đốc Công ty TNHH Thương mại dịch vụ và Du lịch Sông Hiền. Công ty của anh thường xuyên tổ chức những tour du lịch trong và ngoài tỉnh, đặc biệt là du lịch hoài niệm. Anh Hậu khẳng định: “Không gì hạnh phúc bằng được chung sức dựng xây quê hương”.

 

Hành trình đi lên của thôn Hiền Lương cũng là minh chứng sinh động cho sự chuyển mình của những thôn xóm nằm dọc đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải. Những miền quê nằm trên “vùng đất chết”, “vành đai trắng”, loang lổ dấu vết bom cày, đạn xới năm xưa nay nhường chỗ cho đồng lúa, rừng cao su, hồ tiêu… xanh ngút ngàn. Đất thay da, đổi thịt khiến lòng người cũng phơi phới niềm vui. Đi dọc bờ sông Bến Hải, qua các xã Vĩnh Sơn, Vĩnh Thành, Vĩnh Giang, có thể nghe thấy tiếng cười giòn tan của những người nông dân hăng say lao động, sản xuất. Trưởng thôn Hiền Lương Đinh Phi Trường chia sẻ: “Trước kia, nhiều người vẫn nghĩ địa bàn giới tuyến năm xưa là vùng đất chết, không thể nuôi trồng gì được. Thế nhưng, bà con đã chứng minh một điều hoàn toàn khác. Ở thôn Hiền Lương chúng tôi, nhờ chăm chỉ lao động mà cuộc sống bà con đã bước sang trang mới. Toàn thôn có 168 hộ, 630 nhân khẩu. Giờ đây, số hộ nghèo trong thôn giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay. Tỷ lệ nhà xây trên địa bàn đạt hơn 90%. Thôn đã được công nhận là thôn văn hóa cấp tỉnh…”.

 

Bài ca thống nhất được cất vang tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải vào mỗi ngày lễ lớn

 

Chiến tranh đi qua đã để lại đôi bờ sông Bến Hải một cụm di tích tập trung gồm các hạng mục: Cầu Hiền Lương, Kỳ đài, Cổng chào năm 1961, Nhà liên hợp, Đồn Công an nhân dân vũ trang Hiền Lương, Nhà trưng bày hiện vật, Giàn loa phóng thanh ở bờ Bắc... Cụm tượng đài “Khát vọng thống nhất”, tháp canh, lô cốt, bia tưởng niệm, đế cờ ở bờ Nam... Năm nào cũng vậy, vào những ngày lễ hội lớn như: Lễ hội Thống nhất non sông, “Nhịp cầu Xuyên Á”, Liên hoan Tiếng hát Đường 9 xanh…, rất nhiều đoàn du khách, đặc biệt là các cựu chiến binh lại tụ hội về đây để được lắng lòng với câu chuyện về khát vọng hòa bình, thống nhất. Sau đó, họ lại dành thời gian đến thăm hệ thống di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn huyện Vĩnh Linh và Gio Linh như: Địa đạo Vịnh Mốc, Cồn Tiên, Dốc Miếu… và các danh thắng đẹp như: Biển Cửa Tùng, Cửa Việt, Rú Lịnh…

 

Từ cầu Hiền Lương nằm ở Khu Di tích Quốc gia đặc biệt đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, ngược dòng sông giới tuyến lên vùng gò đồi phía thượng nguồn Bến Hải, nhiều người ngỡ ngàng trước những cánh rừng cao su, hồ tiêu xanh mướt. Theo Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Linh Trần Hữu Hùng, những năm trước, khi cao su còn được giá, chỉ tính riêng loại cây này đã đóng góp một nửa tổng thu ngân sách toàn huyện, góp phần quan trọng giúp Vĩnh Linh trở thành huyện Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới. Cùng với cây cao su, huyện đang khuyến khích bà con nông dân cải tạo vườn, phát triển mạnh cây hồ tiêu. Hiện nay, toàn huyện có trên 1.000 ha hồ tiêu đang cho thu nhập cao, cùng với đó là rất nhiều loại cây trồng mới, phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu. Xuôi về phía biển, 2 cửa sông chính Cửa Việt và Cửa Tùng đã tạo nên một “vùng đất vàng” về khai thác và chế biến thủy sản.

 

Lâu nay, cựu chiến binh Lê Bá Dương luôn nghĩ mình là người may mắn. Thứ nhất, ông được bước ra từ chiến tranh để có thể làm những việc tri ân đồng đội còn sống và đã khuất. Thứ hai, từ đau thương chiến tranh, giờ sống trong hạnh phúc hòa bình, ông Dương được chứng kiến, cảm nhận sức mạnh của những con người thời đại mới. Chính họ đã truyền nhựa sống, làm cho đất nước nói chung, mảnh đất Quảng Trị nói riêng, đặc biệt là vùng quê giới tuyến hồi sinh, khởi sắc. Điều đó khiến cựu chiến binh Lê Bá Dương luôn cảm thấy yêu đời, yêu người. Trong những chuyến ra Quảng Trị, ông thường ngâm nga những ca từ trong nhạc khúc “Tình ca mùa xuân” của nhạc sĩ Trần Hoàn như nói hộ niềm vui đang trào dâng trong lồng ngực: “Nghe đâu từ sâu thẳm, đất chuyển mình sinh sôi”.

 

Tây Long

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC



Lượt truy cập



Trực tuyến





Copyright 2018 by BÁO QUẢNG TRỊ