Xây dựng huyện nông thôn mới ở Cam Lộ, có gì mới?


Ngày cập nhật: 08/10/2019 06:40:00

(QT) - Có thể nói, chương trình xây dựng nông thôn mới gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp mang lại sự đột phá toàn diện, khai phá những điểm mới, cả về nhận thức, cách thức triển khai, thực hiện. Chương trình xây dựng nông thôn mới bao gồm tổng thể các hoạt động nhằm cải biến sâu sắc nông thôn, nông nghiệp theo hướng bền vững, hiệu quả và cải thiện đời sống nông dân. Những kì vọng tốt đẹp đó đã bắt đầu hiện hữu ở địa phương đi đầu xây dựng huyện nông thôn mới ở tỉnh Quảng Trị, đó là huyện Cam Lộ.

 

Những mặt hàng đặc sản Cam Lộ đã được người tiêu dùng đón nhận​

 

Từ “những ruộng đói mùa, những đồng đói cỏ” đến vùng trọng điểm đặc sản nông nghiệp

 

Cam Lộ là huyện thuộc khu vực trung du miền núi của tỉnh. Toàn huyện có 8 xã và 1 thị trấn, 113 khu dân cư, với trên 14.000 hộ. Từ trước đến nay, những địa phương thuộc huyện Cam Lộ chủ yếu là thuần nông, kinh tế chậm phát triển, cơ sở hạ tầng còn nhiều bất cập. Vùng đồng bằng nhỏ hẹp, thường xuyên bị hạn hán, lũ lụt đe dọa. Vùng trung du đất đai cằn cỗi, manh mún, địa bàn bị chia cắt nhiều bởi sông, suối; dân cư phân tán. Trong một thời kì dài, nghĩ đến Cam Lộ, nhiều người hình dung đây là vùng đất của “những ruộng đói mùa, những đồng đói cỏ” như nhà thơ Chế Lan Viên đã viết.

 

Trong thời kì đổi mới, từ một địa phương còn nhiều khó khăn, huyện Cam Lộ đã vươn lên, huy động hiệu quả các nguồn lực, đi đầu trong các phong trào thi đua yêu nước, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới. Những nỗ lực vượt bậc của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Cam Lộ đã được đền đáp xứng đáng bằng những thành tựu ấn tượng. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XV về chiến lược phát triển kinh tế và chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2015 - 2020 có tính đến năm 2025 nhằm xây dựng một nền nông nghiệp bền vững, đáp ứng yêu cầu tái cơ cấu ngành nông nghiệp.

 

Nghị quyết xác định các cây trồng, con nuôi có thế mạnh của huyện tham gia chiến lược phát triển chung của tỉnh như cao su, lạc, lúa, cây dược liệu, gỗ rừng trồng, tiêu Cùa, gà Cùa, lợn, bò... Huyện ưu tiên phát triển các vùng chuyên canh cây lúa, lạc, hồ tiêu, cao su; vùng nuôi thuỷ sản tập trung; phát triển chăn nuôi quy mô lớn; sản xuất lâm nghiệp và các trang trại nông, lâm, thủy sản. Đồng thời đổi mới hình thức tổ chức sản xuất theo hướng liên kết HTX, tổ hợp tác, nhóm nghề nghiệp... gắn với mô hình sản xuất theo chuỗi nhằm phát huy tối đa hiệu quả sử dụng đất, nâng cao sức cạnh tranh, giá trị gia tăng của sản phẩm và phát triển bền vững.

 

  Từ xa xưa, cha ông ta đã đúc kết mang tính quy luật về sự phát triển của một quốc gia, địa phương, được nhà bác học Lê Quý Đôn (1726 - 1784) tổng kết và đề ra bốn nguyên lí, thông qua sự gắn kết giữa các mệnh đề: “Phi nông bất ổn; phi công bất phú; phi thương bất hoạt; phi trí bất hưng”. Trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới, huyện Cam Lộ đã huy động được trí tuệ, tài năng, tâm huyết của đội ngũ cán bộ lãnh đạo và các tầng lớp nhân dân cùng chung tay, vào cuộc; coi trọng phát triển nông nghiệp chất lượng cao gắn với công nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ. Khi “trí, nông, công, thương” cùng gắn kết hài hòa, phát huy những thế mạnh riêng có, quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới ở huyện Cam Lộ tất yếu sẽ đem lại những kết quả tốt đẹp.​

Để phát triển một nền nông nghiệp toàn diện, hiệu quả, giao thông và thủy lợi phải đi trước một bước. Nhờ sự đầu tư của nhà nước, sự quan tâm của tỉnh và các ngành chức năng cùng nỗ lực của chính quyền địa phương, đến nay huyện Cam Lộ đã có 100% km đường do huyện quản lí đảm bảo ô tô đi lại thuận tiện và kết nối tới trung tâm hành chính các xã trên địa bàn; tỉ lệ mặt đường huyện được nhựa hóa hoặc bê tông xi măng hóa đạt 100%. Đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn huyện được đầu tư xây dựng, nâng cấp, sửa chữa 31 hồ chứa, 24 đập dâng và 12 trạm bơm, với 150,2 km kênh mương các loại. Hệ thống hồ Nghĩa Hy, Trúc Kinh, Đá Mài - Tân Kim, trạm bơm Cam Lộ, trạm bơm Hiếu Bắc phục vụ tưới cho 2.600 ha đất canh tác 2 vụ. Các công trình thủy lợi nhỏ do các đơn vị thủy nông cơ sở quản lí gồm 27 hồ chứa, 24 đập dâng và 10 trạm bơm phục vụ tưới cho 790 ha đất canh tác 2 vụ.

 

Công tác quản lí, vận hành công trình thủy lợi được thực hiện có hiệu quả, phục vụ tốt trên 90% diện tích đất sản xuất nông nghiệp. Nhờ kết nối giao thông thuận tiện và chủ động nguồn nước tưới tiêu, huyện Cam Lộ có thêm điều kiện hình thành được vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung đối với các sản phẩm nông nghiệp chủ lực, phát triển bằng sự gia tăng về năng suất, chất lượng và giá trị thu nhập từ nông sản hàng hóa. Cơ cấu cây trồng, vật nuôi cho ra sản phẩm đa dạng theo nhu cầu thị trường, đã định hình các vùng chuyên canh nông sản chủ lực có thế mạnh và giá trị kinh tế cao, hình thành các chuỗi liên kết giữa người nông dân và các đối tác trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm.

 

Toàn huyện hiện có diện tích cao su đưa vào khai thác trên 3.000 ha, năng suất mủ DRC bình quân tăng từ 10 tạ/ha năm 2010 lên 12 tạ/ha vào năm 2018, sản lượng đạt trên 3.600 tấn/năm. Năng suất cây hồ tiêu đưa vào phục hồi cao hơn so với tập quán nhân dân sản xuất bình quân từ 4 - 6 tạ/ha, tăng 1,6 - 1,8 lần, tiêu điểm có mô hình thâm canh đạt trên 30 tạ/ha, góp phần đưa năng suất bình quân hằng năm trên toàn huyện từ 8 tạ/ha lên 12,5tạ/ha. Năng suất lạc bình quân tăng từ 13 tạ/ha năm 2010 lên 17,5 tạ/ha năm 2018; sản lượng lạc tăng bình quân hằng năm trên 4,3%; 300 - 500 ha luân canh và xen canh các cây trồng khác, nâng thu nhập bình quân từ 70 - 80 triệu đồng/ha. Năng suất lúa bình quân tăng từ 42,2 tạ/ha năm 2010 lên 58,4 tạ/ha năm 2018; cơ cấu giống lúa chất lượng cao từ 20% năm 2010 lên gần 90% tổng diện tích năm 2018. Tỉ lệ bò lai trong tổng đàn đạt từ 3,9% năm 2006 lên gần 30% năm 2010 và gần 62,5% năm 2018, đặc biệt một số vùng bãi bồi ven sông Hiếu, vùng đồng bằng tỉ lệ bò lai lên đến 65 - 75%, có nơi lên đến 100%.

 

Việc giao đất, giao rừng ổn định lâu dài đã tạo động lực cho người dân đầu tư sản xuất hiệu quả gắn với phát triển sinh kế và quản lí rừng bền vững, góp phần nâng sản lượng từ 30.000 tấn năm 2010 lên gần 60.000 tấn năm 2018. Huyện cũng đã chuyển đổi gần 200 ha đất lâm nghiệp và đất màu sang liên kết sản xuất dứa, dược liệu.

 

Thực hiện chủ trương phát triển nông nghiệp gắn với chế biến, những năm qua huyện đã nỗ lực kêu gọi thu hút các doanh nghiệp đầu tư liên kết chế biến tiêu thụ một số nông sản chủ lực, quan tâm khuyến khích hỗ trợ công nhận làng nghề truyền thống và xây dựng làng nghề mới đã góp phần cơ bản tiêu thụ một số nông sản sản xuất trên địa bàn. Nhà máy chế biến tinh bột sắn An Thái có công suất chế biến tối đa 500 tấn sắn tươi/ ngày (tương đương 120 tấn sản phẩm tinh bột sắn/ngày) đến nay đã nâng công suất lên 800 - 1.000 tấn sắn tươi/ngày trong đó tổng sản lượng trên địa bàn huyện khoảng gần 31.000 tấn sắn tươi/năm cung ứng khoảng 20% công suất nhà máy. Nhà máy chế biến mủ cao su Cam Lộ có công suất 5.000 tấn sản phẩm/năm tương đương trên 15.000 tấn mủ nước/năm; tổng sản lượng mủ nước của huyện gần 8.000 tấn/năm, cung ứng trên 50% công suất nhà máy.

 

Nhà máy sơ chế tinh dầu lạc Từ Phong có công suất 1.500 tấn sản phẩm/năm, tương đương gần 5.000 tấn lạc; tổng sản lượng lạc bình quân toàn huyện 1.300 - 1.500 tấn/năm, cung ứng gần 30% công suất. Làng nghề nấu cao Định Sơn chế biến với tổng sản lượng cao các loại trung bình đạt khoảng 135 tấn/năm (tương đương khoảng 1.350 tấn nguyên liệu tươi). Làng nghề truyền thống bún Cẩm Thạch chế biến gần 3.600 tấn lúa/năm. Nghề chế biến tinh bột nghệ tập trung chủ yếu ở vùng Cùa (gồm 2 xã Cam Chính và Cam Nghĩa), tiêu thụ bình quân trên 100 tấn nghệ tươi/năm. Thu hút 20 doanh nghiệp chế biến gỗ rừng trồng hoạt động thường xuyên tại 3 cụm công nghiệp của huyện.

 

Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng vùng sản xuất từng bước hoàn thiện; công tác dồn điền được đẩy mạnh đã tạo điều kiện cho cơ bản các sản phẩm nông nghiệp áp dụng quy trình sản xuất an toàn sinh học, đồng thời đưa cơ giới vào sản xuất gần 100% đối với lúa và 30 - 50 % đối với các cây trồng khác. Đến nay, những sản phẩm tiêu biểu của huyện như Tinh dầu lạc SUPER GREEN của Công ty TNHH MTV Từ Phong; cao dược liệu của Công ty TNHH Cao dược liệu Định Sơn Mai Thị Thủy; tiêu Cùa của HTX Nông nghiệp Dịch vụ Hồ tiêu Cùa cùng hơn 24 sản phẩm đặc sản nông sản khác đã có mặt trên thị trường, được các trung tâm thương mại lớn của cả nước nhận tiêu thụ, được người tiêu dùng đón nhận.

 

Trao đổi với chúng tôi về quá trình triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp trên địa bàn, Bí thư Huyện ủy Đào Mạnh Hùng cho rằng, công tác quy hoạch vùng sản xuất và đổi mới phương thức, tổ chức sản xuất là điểm mấu chốt của lộ trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp tiến tới huyện đạt chuẩn nông thôn mới. Đây cũng là nét mới của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XV về chiến lược phát triển kinh tế và chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2015 - 2020 có tính đến năm 2025. Bởi vì huyện Cam Lộ có 86% dân số ở vùng nông thôn, người dân thuần nông chịu thương, chịu khó. Địa hình với 3 tiểu vùng rõ rệt, tạo ra một vùng sinh thái đa dạng với nhiều tiềm năng để phát triển sản xuất nông - lâm nghiệp hàng hóa.

 

Những đột phá trong xây dựng nông thôn mới

 

Sau 3 năm thực hiện Nghị quyết số 06/2017/NQ-HĐND, ngày 25/7/2017 của HĐND huyện Cam Lộ về việc thông qua đề án “Huyện nông thôn mới giai đoạn 2017 - 2020”, huyện Cam Lộ đang hoàn thành nhiều mục tiêu để phấn đấu trở thành huyện nông thôn mới đầu tiên của tỉnh trước năm 2020. Đến nay, theo đánh giá của Ban chỉ đạo chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh, huyện Cam Lộ có nhiều đóng góp thực tiễn về phương pháp, cách làm hay trong xây dựng nông thôn mới để làm cơ sở cho tỉnh vận dụng chỉ đạo thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn toàn tỉnh.

 

Để góp phần hiện thực hóa những mục tiêu, nhiệm vụ đề ra trong xây dựng nông thôn mới, huyện Cam Lộ đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự chung tay, góp sức của các tầng lớp nhân dân. Trong đó, Ủy ban Mặt trận huyện đã xây dựng kế hoạch, triển khai thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới trọng tâm là 5 nội dung cuộc vận động: “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” với phương châm: Sâu sát, toàn diện, quyết liệt, hiệu quả và nội dung, lộ trình, phần việc cụ thể theo tinh thần “4 có”: Có con người cụ thể; có thời gian cụ thể; có công việc, địa chỉ cụ thể; có kết quả cụ thể. Trong đó xác định trọng tâm công tác mặt trận các cấp trong huyện là thực hiện có hiệu quả các vấn đề cần giải quyết và bức xúc đang đặt ra như: Chương trình xóa nhà ở tạm bợ, dột nát cho người nghèo; hỗ trợ cho hộ nghèo phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững; xây dựng cảnh quan, môi trường nông thôn sáng - xanh - sạch - đẹp, thực sự trở thành những “miền quê đáng sống”, đồng thời lấy sự hài lòng của người dân làm mục tiêu trong xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh.

 

Hiện toàn huyện đã có 59/113 khu dân cư đăng kí thực hiện mô hình khu dân cư kiểu mẫu, đạt 52,2%; đã xây dựng 2 xã nông thôn mới kiểu mẫu là xã Cam Chính và Cam Hiếu. Vận động nhân dân di dời 216 ngôi mộ để mở rộng thêm 2,5 ha diện tích đất sản xuất; hiến trên 125.000 m2 đất, trên 27.000 cây ăn quả, cây lấy gỗ các loại; đóng góp gần 35.000 công lao động, trên 19 tỉ đồng; duy trì, nâng cấp hệ thống công trình thắp sáng đường quê ở 113/113 khu dân cư, với hơn 5.000 bóng điện/306 tuyến đường. Duy trì hoạt động có hiệu quả 3 mô hình bảo vệ môi trường, 49 hố rác trung chuyển tập trung; thành lập 79 tổ thu gom rác thải/99 khu dân cư ở các xã (đạt 79,8%). Các tổ chức hội, đoàn thể nhân dân đã đảm nhận xây dựng, chăm sóc 348 đoạn đường, tuyến đường kiểu mẫu; xây dựng 76 mô hình vườn mẫu; duy trì hoạt động có hiệu quả 113 tổ hòa giải ở địa bàn khu dân cư.

 

Hầu hết các khu dân cư đã duy trì được hoạt động chỉnh trang nông thôn, đô thị và vệ sinh môi trường định kì mỗi tháng 1 lần. Phát động ra mắt, thành lập nhiều mô hình hoạt động có hiệu quả như: Tổ hợp tác tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp; mô hình “Tự quản bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu ở cộng đồng dân cư”; mô hình “thu gom, phân loại và xử lí rác thải tại hộ gia đình”; 138 mô hình họ tộc không có người vi phạm pháp luật; các mô hình “Chung tay bảo vệ an ninh Tổ quốc và xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” trong các tôn giáo và cộng đồng đồng bào dân tộc thiểu số ở bản Chùa... Toàn huyện đã có 8/8 xã được UBND tỉnh công nhận đạt chuẩn nông thôn mới. Đặc biệt, thực hiện Hướng dẫn của Ủy ban TƯMTTQ Việt Nam về lấy ý kiến sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng huyện nông thôn mới năm 2019, tất cả các câu hỏi về sự hài lòng của người dân đều được nhân dân đồng tình cao với tỉ lệ đạt trên 95%. Riêng câu hỏi chung: “Sự hài lòng của người dân về huyện đạt chuẩn nông thôn mới”, được nhân dân đồng tình với tỉ lệ rất cao: 99,6%.

 

Trao đổi với chúng tôi về những nét mới trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới, Bí thư Huyện ủy Đào Mạnh Hùng cho rằng, huyện Cam Lộ coi trọng giá trị kinh tế của sản phẩm nông nghiệp qua việc tăng năng suất và lấy giá trị cuối cùng của sản phẩm làm thước đo hiệu quả quá trình sản xuất. Vừa phải tuân thủ nguyên tắc thị trường, vừa phải đảm bảo các mục tiêu cơ bản về lợi ích cho nông dân và người tiêu dùng gắn với bảo vệ môi trường. Thực hiện đổi mới từ phương thức sản xuất đến tập quán và nâng cao nhận thức của người nông dân. Bên cạnh đó, huyện tích cực tìm các doanh nghiệp có tiềm lực để liên kết với nông dân. Chính quyền địa phương, doanh nghiệp, các ban, ngành liên quan đồng hành với nông dân trên mỗi mô hình sản xuất, mỗi giá trị sản phẩm để gắn trách nhiệm với nhau.

 

Huyện Cam Lộ đang hướng tới 3 đột phá mới. Trước hết là từng bước phát triển làng nghề, trồng rừng, liên doanh liên kết, tích tụ ruộng đất… để chuyển dịch cơ cấu lao động, đưa lao động nông dân ra khỏi nông nghiệp thuần túy, năng suất, chất lượng thấp. Hai là đưa đất đai vào các vùng sản xuất công nghệ cao, đó là các vùng chuyên canh, sản phẩm áp dụng công nghệ cao, gắn với tổ chức thương mại, dịch vụ tốt. Ba là trong quá trình chỉ đạo sản xuất, huyện quan tâm triển khai trên bình diện rộng ở những nơi có điều kiện chứ không xây dựng mô hình điểm như đối với diện tích cây chè vằng, dứa, dược liệu, chế biến tinh dầu lạc, tiêu Cùa, nuôi gà Cùa... đó là những sản phẩm riêng có của địa phương, phát triển bền vững, đem lại thu nhập cho người nông dân và có tính cạnh tranh cao, tạo sự đồng đều giữa các địa phương, các vùng trong huyện…

 

Huyện Cam Lộ đang trên đường về đích xây dựng huyện nông thôn mới đầu tiên của tỉnh Quảng Trị. Một “miền quê đáng sống” đang dần trở thành hiện thực trên mảnh đất nổi tiếng trung dũng, kiên cường một thời đánh giặc, giữ nước. Đó cũng là sự tri ân lớn lao đối với công đức của các bậc tiền nhân, sự hi sinh của các anh hùng liệt sĩ và sự cống hiến thầm lặng của biết bao thế hệ con dân Cam Lộ trong đắp xây, tạo dựng, bảo vệ và phát triển quê hương Cam Lộ ngày càng khởi sắc trong tiến trình đổi mới…

 

Đào Tâm Thanh

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC
Gia đình ông Hồ Mã Lai vượt khó làm giàu (15/10/2019)
Ngành Điện đã có những đóng góp tích cực vào quá trình xây dựng và phát triển của tỉnh Quảng Trị (15/10/2019)
Những cống hiến thầm lặng (15/10/2019)
Vĩnh Linh khởi sắc sau gần 10 năm xây dựng nông thôn mới (15/10/2019)
Nhiều mô hình kinh tế hiệu quả ở HTX Dịch vụ tổng hợp nông nghiệp Đông Giang 2 (14/10/2019)
Thu tiền triệu từ ống tre rừng (14/10/2019)
Dự án “Hỗ trợ chuẩn bị sẵn sàng thực hiện REDD+ tại Việt Nam giai đoạn 2”: Tham vấn về các giải pháp ngoài ngành lâm nghiệp liên quan đến Kế hoạch hành động REDD+ (PRAP) và Đề án Giảm phát thải và chuyển quyền giảm phát thải (14/10/2019)
Sản xuất nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu (14/10/2019)
Đẩy mạnh phong trào phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế (14/10/2019)



Lượt truy cập



Trực tuyến





Copyright 2019 by BÁO QUẢNG TRỊ