Môi trường - Tiêu chí khó trong xây dựng nông thôn mới


Ngày cập nhật: 17/09/2019 06:43:17

(QT) - Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) xây dựng nông thôn mới (NTM) đưa ra 19 tiêu chí bắt buộc các địa phương phải hoàn thành. Trong 19 tiêu chí phải triển khai thực hiện thì tiêu chí về môi trường và an toàn thực phẩm (tiêu chí số 17) đối với xã NTM và tiêu chí số 7(môi trường) đối với huyện NTM được xem là tiêu chí khó nhất.

 

Bể chứa nước thải chế biến mủ cao su nằm lộ thiên có nguy cơ tràn ra khu dân cư gây ô nhiễm môi trường​

 

Tính đến ngày 30/6/2019, toàn tỉnh Quảng Trị đã có 52/117 xã được công nhận đạt chuẩn NTM, dự kiến đến hết năm 2019 toàn tỉnh có thêm 6-8 xã đạt chuẩn NTM. Trong đó tiêu chí về môi trường và an toàn thực phẩm chỉ có 68/117 xã đạt (đạt 58,1%) và xếp thứ hạng thấp nhất trong tất cả các tiêu chí mà các địa phương buộc phải đạt để công nhận NTM. Sở dĩ tiêu chí số 17 luôn đạt thấp bởi đây là tiêu chí không chỉ đơn thuần liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh mà có những yêu cầu cao hơn về xử lí chất thải rắn, nước thải và xây dựng cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp…

 

Trên thực tế sự phát triển công nghiệp của tỉnh đã có nhiều nhà máy, công ty, cơ sở dịch vụ được hình thành tạo thêm việc làm cho người lao động, góp phần xóa đói giảm nghèo, tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất cập và thiếu đồng bộ. Hầu hết các cơ sở sản xuất, kinh doanh tập trung vào việc đầu tư cải thiện chất lượng sản phẩm, nâng cao hiệu quả sản xuất và năng lực kinh doanh mà ít quan tâm đến công tác bảo vệ môi trường, xử lí các chất thải (khí thải, nước thải, chất thải rắn, tiếng ồn, độ rung...), gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường. Đặc biệt trong thời gian qua, công tác quy hoạch và phát triển cơ sở hạ tầng cho hoạt động sản xuất công nghiệp chưa được đầu tư kịp thời với quá trình phát triển công nghiệp của tỉnh. Nhiều cơ sở sản xuất có khả năng gây ô nhiễm môi trường nằm xen kẽ và rất gần khu dân cư nên nguy cơ tác động đến sức khỏe cộng đồng ngày càng gia tăng. Đặc biệt, một số cơ sở sản xuất và chế biến cà phê, cao su…nằm ở đầu nguồn các sông, suối nên nguy cơ gây ô nhiễm các nguồn nước mặt cũng rất đáng lo ngại…Đối với các xã có thế mạnh về nông nghiệp thì có nhiều nhà máy chế biến nông sản thực phẩm, nuôi trồng, chế biến thủy sản hoạt động. Tuy nhiên do nhiều lí do khác nhau mà hầu hết các cơ sở này đều chưa có sự quan tâm đến công tác bảo vệ môi trường. Có không ít nhà máy chế biến cà phê nằm ngay trong khu dân cư, hoạt động chế biến hằng ngày thải ra một lượng nước thải ô nhiễm; vỏ cà phê sau chế biến vẫn chưa có nơi thu gom xử lí. Ở vùng biển nhiều cơ sở chế biến thủy sản nằm sát đường dân sinh, xen kẽ trong khu dân cư gây ô nhiễm nghiêm trọng về mùi hôi và nước thải. Hoạt động khai thác khoáng sản các sản phẩm tạo ra phải tiêu thụ nhiều nguyên, nhiên liệu và tiêu tốn năng lượng. Nhiên liệu của quá trình sản xuất là xăng, dầu (DO và FO), than… thường gây ô nhiễm môi trường không khí cục bộ và phát thải khí nhà kính. Về môi trường nước, những đầu tư về xử lí nước thải công nghiệp nói chung và công nghiệp chế biến nói riêng ở Quảng Trị còn rất hạn chế. Đến nay mới chỉ có một số cơ sở chế biến có hệ thống xử lí nước thải như các cơ sở chế biến tinh bột sắn ở Hải Lăng và Hướng Hóa và một số cơ sở chế biến cà phê, cao su…Tuy nhiên, hiệu quả xử lí nước thải vẫn còn nhiều khó khăn trong khâu kiểm soát quy trình công nghệ, chẳng hạn do lưu lượng và đặc điểm nước thải không ổn định, kinh nghiệm giám sát liên tục hệ thống còn yếu kém…Các hệ thống xử lí nước thải hiện tại chủ yếu là các hệ thống xử lí kết hợp lắng trọng lực với hồ sinh học ổn định nước thải và phần lớn là điều khiển hoạt động thủ công nên hiệu quả xử lí rất khó duy trì ổn định, phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết và khả năng giám sát hệ thống.

 

Thực trạng này xuất phát từ nhận thức chưa đầy đủ về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và ý thức thiếu tự giác chấp hành pháp luật của không ít doanh nghiệp và người dân. Mặt khác, ở nhiều địa phương đã đầu tư cụm công nghiệp, tuy nhiên chưa quan tâm lập hồ sơ môi trường, xây dựng hệ thống xử lí chất thải. Có không ít địa phương đã cho phép cơ sở sản xuất hoạt động trong các vùng xây dựng NTM khi chưa có đầy đủ hồ sơ về môi trường. Hoạt động thu gom, xử lí rác thải khu vực nông thôn hiện nay chưa hoàn thiện, chủ yếu dựa vào các mô hình bảo vệ môi trường của các tổ chức, đoàn thể nên vấn đề đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất còn hạn chế. Một số xã còn có tư tưởng trông chờ vào các nguồn hỗ trợ nên còn bị động trong việc xây dựng phương án thu gom, xử lí. Việc thu gom, vận chuyển, xử lí bao, gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng trên địa bàn chưa hoàn thiện, một số địa phương chỉ mới thu gom, chưa triển khai xử lí đúng quy định.

 

Trao đổi về những khó khăn, bất cập trong quá trình theo dõi, kiểm tra và hướng dẫn các địa phương tổ chức thực hiện tiêu chí về môi trường, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Trường Khoa nêu ra một thực trạng là công tác báo cáo định kì về kết quả thực hiện chương trình MTQG xây dựng NTM của các huyện, thị xã chưa được thực hiện đầy đủ. Một số huyện không báo cáo định kì về thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng NTM. Hầu hết cấp huyện báo cáo số liệu điều tra không đầy đủ, không sát với thực tế và chưa kịp thời. Nhiều cán bộ quản lí NTM cấp xã, huyện chưa nắm rõ nghiệp vụ điều tra, đánh giá tiêu chí môi trường. Nguồn kinh phí cho thực hiện tiêu chí môi trường phân bổ trực tiếp từ chương trình MTQG xây dựng NTM rất hạn chế, trong khi nguồn kinh phí chi cho sự nghiệp môi trường của địa phương thấp nên việc tổ chức triển khai thực hiện các chương trình, kế hoạch còn gặp khó khăn. Việc đầu tư cho bảo vệ môi trường còn thiếu đồng bộ, dàn trải, manh mún nên hiệu quả chưa cao; cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác quản lí môi trường chưa đáp ứng đầy đủ. Nguồn huy động xã hội hóa chưa nhiều, công tác kêu gọi tài trợ, nhận đỡ đầu chưa phát huy hiệu quả; đời sống của người dân còn khó khăn nên mức độ đóng góp còn hạn chế. Đặc biệt là các địa phương chưa xây dựng kế hoạch cụ thể để thực hiện từng tiêu chí môi trường nên dẫn đến khó đạt được chỉ tiêu về môi trường.

 

Hiện nay, vấn đề môi trường đang ngày càng diễn biến phức tạp. Công tác quản lí môi trường ngày càng đối diện với nhiều thách thức nên việc đạt được tiêu chí về môi trường trong xây dựng NTM càng khó khăn hơn. Vì vậy các địa phương cần quản lí chặt chẽ, không để hình thành thêm các cơ sở sản xuất trong các vùng nông thôn khi chưa có đầy đủ hồ sơ theo quy định, trong đó có hồ sơ môi trường. Tăng cường đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường tương ứng với tốc độ phát triển kinh tếxã hội, trong đó tập trung vào đầu tư hạ tầng kĩ thuật môi trường các khu, cụm công nghiệp, làng nghề, các khu vực bị ô nhiễm môi trường. Tỉnh, huyện cần ban hành các chính sách, cơ chế xã hội hóa trong đầu tư và quản lí, khai thác các công trình bảo vệ môi trường. Tạo điều kiện thuận lợi khuyến khích các doanh nghiệp, cá nhân tham gia đầu tư và quản lí các công trình xử lí môi trường, kể cả công trình mới và công trình đã khai thác, sử dụng. Các cấp, ngành đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức đánh giá mô hình xã hội hóa bảo vệ môi trường; tăng cường công tác truyền thông về bảo vệ môi trường để rút kinh nghiệm và nhân rộng các mô hình có hiệu quả. Bên cạnh việc nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp và người dân về bảo vệ môi trường, các địa phương và ngành chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát, hướng dẫn việc thực hiện công tác bảo vệ môi trường, đặc biệt là triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả tiêu chí về môi trường trong xây dựng NTM.

 

Hồ Nguyên Kha

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC



Lượt truy cập



Trực tuyến





Copyright 2019 by BÁO QUẢNG TRỊ