Làm nông nghiệp thời... biến đổi khí hậu


Ngày cập nhật: 02/06/2019 05:48:53

(QT) - Thời làm nông nghiệp kiểu “trông trời, trông đất, trông mây/trông mưa trông nắng...” có vẻ như không còn phù hợp với ngày nay. Bởi thế, để đối phó với những biến đối khí hậu đầy phức tạp, nông dân Quảng Trị đã được ngành Nông nghiệp trang bị cho những kiến thức để thay đổi phương thức canh tác mà vẫn đạt năng suất cao...

 

Cánh đồng lúa trĩu bông tại mô hình trồng lúa thông minh, ứng phó biến đổi khí hậu tại thôn Giáo Liêm, xã Triệu Độ, huyện Triệu Phong​

 

Quảng Trị vừa trải qua vụ đông xuân với điều kiện thời tiết khá ấm, nhiệt độ trung bình cao hơn nhiều năm, rét đến muộn và không kéo dài. Ngoài ra, tổng lượng mưa giảm, gây thiếu nước và khô hạn trầm trọng. Chính bởi những yếu tố này, nên dự án trồng thử nghiệm một số cây chủ lực như ngô, lúa, lạc, tiêu... theo kĩ thuật mới, theo hướng ứng phó biến đổi khí hậu tại địa phương càng tỏ rõ tính ưu việt.

 

Dùng bạt nilon trồng các giống cây ngắn ngày

 

Từ những ngày cuối tháng 1, người dân thôn Duy Viên, xã Vĩnh Lâm, huyện Vĩnh Linh bắt đầu làm đất cho vụ lạc đông xuân 2018 - 2019 theo một cách hoàn toàn mới, khi sử dụng...bạt nilon để phủ lên mặt luống. Theo ông Lê Văn Xuân, Chủ nhiệm Hợp tác xã nông nghiệp Duy Viên, đó là một trong những điểm nhấn trong các biện pháp kĩ thuật của mô hình trồng lạc thông minh, ứng phó với biến đổi khí hậu đang được triển khai tại địa phương. “Tham gia mô hình, nông dân sẽ được tập huấn và hỗ trợ phân bón, giống lạc năng suất tốt và cả bạt phủ nilon. Bởi thế, họ cũng phải cam kết thực hiện các bước làm đất, lên luống, phủ bạt nilon, đảm bảo lịch gieo trồng tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chuẩn của dự án”, ông Xuân thông tin.

 

Theo phân tích của bà Nguyễn Thị Hiền Lương, Trạm phó Trạm Trồng trọt và bảo vệ thực vật (Trạm TT và BVTV) huyện Vĩnh Linh thì việc sử dụng bạt nilon có rất nhiều ưu việt. Đó là tăng nhiệt độ cho đất, hạn chế nước bốc hơi, đảm bảo độ ẩm; hạn chế rửa trôi dinh dưỡng, chống xói mòn đất, giữ cho đất luôn tơi xốp, giúp lạc mọc nhanh, tỉ lệ mọc cao...Cũng theo bà Lương, khi sau khi lạc nảy thành cây thì nông dân xẻ những lỗ nhỏ trên bạt nilon để cho cây vươn lên và việc nhổ cỏ, chăm sóc sau đó hầu như rất đơn giản. “Trồng lạc kiểu mới này sẽ giúp bà con bớt đau lưng vì không phải cúi nhiều trên đồng lạc để nhổ cỏ, chăm sóc”, bà Lương cho biết.

 

Biến đổi khí hậu không chừa một loại cây trồng nào, nên ngoài lạc, ngành Nông nghiệp Quảng Trị cũng đã có những thử nghiệm đặc biệt đối với cây lúa và cây ngô, hồ tiêu...

 

Theo ông Trương Thanh Hải, Giám đốc HTX nông nghiệp Giáo Liêm, xã Triệu Độ, huyện Triệu Phong, địa phương có 120 hộ dân tham gia trồng lúa theo hướng ứng phó biến đổi khí hậu trên diện tích 25 ha và khi người nông dân tham gia vào dự án đã được ngành Nông nghiệp trang bị đến...tận răng. “Ngoài được tập huấn kĩ thuật, họ có rất nhiều cái lợi như được hỗ trợ 50% tiền giống, 30% tiền đạm vàng, các chế phẩm vi sinh thúc đẩy gốc rạ sau thu hoạch thành phân hữu cơ vi sinh và công cụ để gieo sạ hàng...”, ông Hải cho biết.

 

Ở góc độ chuyên môn, ông Nguyễn Hữu Tâm, Phó Chi cục trưởng Chi cục TT và BVTV tỉnh Quảng Trị cho biết mô hình trồng lúa mà đơn vị đang hướng dẫn cho bà con khác hoàn toàn với cách canh tác của bà con trước đây. “Nông dân sẽ sử dụng giống lúa ngắn ngày chất lượng cao thay vì dùng lúa dài ngày; sử dụng công cụ sạ hằng thay vì gieo thủ công nên mỗi ha chỉ mất 30 kg giống mà vẫn đảm bảo mật độ; sủ dụng phân đạm vàng, một loại phân đạm nhả chậm, giảm thất thoát khi nắng nóng hay rửa trôi; hạn chế việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật...”, ông Tâm cho hay.

 

Kết quả đáng khích lệ

 

Những ngày cuối tháng 4, khi đến cánh đồng lúa hơn 25 ha trồng thâm canh thích ứng biến đổi khí hậu ở thôn Giáo Liêm, chỉ nhìn thấy một màu vàng rực, hạt lúa to, nặng đến trĩu cả cành. Dễ hiểu khi theo thống kê sơ bộ của HTX nông nghiệp Giáo Liêm, năng suất bình quân của mô hình lúa này đạt 60,1 tạ/ha (cao hơn đại trà khoảng 10 tạ/ha) chính vì thế lợi nhuận kinh tế đạt 798 ngàn đồng/sào (cao hơn ruộng đại trà 200 ngàn đồng/sào, tương ứng với 4 triệu đồng/ha). Phấn khởi hơn khi toàn bộ số lúa này sẽ được Trung tâm giống cây trồng và vật nuôi tỉnh Quảng Trị thu mua ngay tại chân ruộng với giá 4.700 đồng/kg lúa tươi.

 

Cũng trong thời gian này, tại HTX Cổ Mỹ, xã Vĩnh Giang, huyện Vĩnh Linh đang khẩn trương thu hoạch 17 ha lạc vụ đông xuân được trồng theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu. Thống kê cho thấy năng suất bình quân tại đồng lạc này đạt 24,8 tạ/ha (cao hơn đại trà 7,6 tạ/ha), lợi nhuận đạt cao hơn đại trà 761 ngàn đồng/sào (tương ứng 15,2 triệu đồng/ha). “Vụ mùa đông xuân vừa qua mưa không được mấy hạt, một tháng trở lại đây thì nắng kinh khủng, nếu không có bạt nilon giữ ẩm và phương thức trồng lạc chống biến đổi khí hậu này thì cây lạc sẽ chết héo chứ đừng nói là cho củ”, bà Ngô Thị Hoán, thôn Cổ Mỹ, xã Vĩnh Giang, một nông dân có 3 sào lạc tham gia dự án đúc rút.

 

Theo bà Nguyễn Hồng Phương, Chi cục trưởng Chi cục TT và BVTV, các mô hình nêu trên thuộc hợp phần 3 có tên “Hỗ trợ thực hành nông nghiệp thông minh thích ứng biến đổi khí hậu” của dự án “Cải thiện nông nghiệp có tưới (WB7)” vay vốn Ngân hàng thế giới. Hiện nay, sau hơn 3 năm triển khai, đã có hàng ngàn nông dân của hầu hết các huyện, thị xã, thành phố của Quảng Trị hưởng lợi, tiếp cận chương trình và tất cả các mô hình đều cho kết quả rất tốt, thể hiện sự ưu việt và lấy được lòng tin của người nông dân.

 

“Tính lan tỏa của mô hình rất lớn khi mỗi năm có 2.000 đến 3.000 ha thực hiện sản xuất theo các quy trình trên. Bởi thực tế chứng minh canh tác chống biến đổi khí hậu sẽ duy trì cân bằng sinh thái đồng ruộng, đảm bảo hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường, đồng thời mang lại giá trị thu nhập lớn hơn so với canh tác thông thường ít nhất là 30 %. Đặc biệt là khi sản xuất đã vượt qua sự manh mún, khi nông dân cùng liên kết cùng sản xuất trên cánh đồng lớn, áp dụng cùng một quy trình”, bà Phương nhấn mạnh.

 

Cũng theo bà Phương, việc làm nông nghiệp phải thay đổi để thích ứng với biến đổi khí hậu là rất cần thiết và không thể chậm trễ bởi trong bối cảnh biến đổi khí hậu khốc liệt như hiện nay, việc không áp dụng khoa học công nghệ vào trong sản xuất thì dễ xảy ra rủi ro, gây thiệt hại lớn.

 

Nguyễn Phúc

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC



Lượt truy cập



Trực tuyến





Copyright 2019 by BÁO QUẢNG TRỊ