Xây dựng nông thôn mới- đạt chuẩn khó, giữ chuẩn còn khó hơn


Ngày cập nhật: 01/10/2018 05:41:06

(QT) - Chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) đã góp phần làm thay đổi diện mạo tại nhiều vùng nông thôn trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Tuy nhiên, việc thực hiện thành công 19 tiêu chí NTM thực chất chỉ mới là bước khởi đầu của quá trình phát triển, bởi đạt chuẩn NTM không phải là việc đơn giản, việc duy trì và giữ vững các tiêu chí đã đạt thực sự còn khó hơn.

 

Các địa phương chủ động huy động nguồn lực để xây dựng NTM

 

Từ năm 2015, xã Gio Sơn (Gio Linh) đã hoàn thành 19 tiêu chí trong chương trình xây dựng NTM. Sau khi hoàn thành chương trình xây dựng NTM, địa phương này tiếp tục làm tốt công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức trong cộng đồng dân cư về nội dung, phương pháp, cách làm, cơ chế chính sách của nhà nước về xây dựng NTM... để cả hệ thống chính trị ở cơ sở và người dân hiểu rõ, luôn có sự đồng thuận nhất trí cao, cùng chung tay, chung sức để tiếp tục giữ vững và nâng cao các tiêu chí NTM. Từ đầu năm 2018 đến nay, xã Gio Sơn đã tổ chức nhiều đợt vệ sinh đường làng ngõ xóm, chỉnh trang nhà cửa và trồng hàng rào cây xanh. Động viên người dân phát triển sản xuất, ứng dụng tiến bộ khoa học- kỹ thuật, phát triển ngành nghề, cải tạo vườn tạp, phát triển kinh tế vườn, đẩy mạnh chăn nuôi... để tăng thu nhập, nâng cao đời sống; hiến đất, hiến cây giải tỏa hành lang giao thông nông thôn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thi công các công trình. Đồng thời tuyên truyền, vận động người dân tiếp tục xây dựng nếp sống văn minh, loại bỏ các tập tục lạc hậu, thực hiện theo quy ước, hương ước trong việc tang, cưới, lễ hội. Vận động các hộ gia đình tham gia xây dựng, bảo vệ các công trình văn hoá lịch sử, thể thao, từng bước nâng cao mức hưởng thụ về văn hóa của mỗi người dân. Các hộ gia đình đăng ký, cam kết trách nhiệm thực hiện các tiêu chuẩn “Gia đình văn hóa”, khu dân cư văn hóa... Phát huy mọi khả năng và sự tham gia của người dân với tinh thần lấy sức dân để chăm lo cuộc sống cho dân, từ mỗi gia đình, cộng đồng, tạo động lực cho việc thực hiện xây dựng NTM. Chương trình NTM đã thực sự đem lại những kết quả thiết thực tại xã Gio Sơn và tạo được sự tin tưởng, phấn khởi trong nhân dân.

 

Tuy nhiên, vấn đề địa phương quan tâm nhất hiện nay là từ năm 2017, xã Gio Sơn bị “rớt’ tiêu chí 13 về tổ chức sản xuất do ảnh hưởng một nguyên nhân khách quan là địa phương chưa có hợp tác xã (HTX) hoạt động theo đúng quy định của Luật HTX năm 2012. Cụ thể, trong bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2011-2015 yêu cầu khi thực hiện tiêu chí 13, xã NTM chỉ cần có tổ hợp tác (THT) hoặc HTX hoạt động có hiệu quả là đạt tiêu chí. Tại thời điểm đạt chuẩn, xã Gio Sơn có THT thu gom rác thải hoạt động hiệu quả nên được đánh giá là đạt tiêu chí 13. Tuy nhiên, theo quyết định về việc ban hành bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM giai đoạn 2016-2020 của Thủ tướng Chính phủ lại yêu cầu khi thực hiện tiêu chí 13 phải đạt 2 chỉ tiêu đó là xã có HTX hoạt động theo đúng quy định của Luật HTX năm 2012; xã có mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản chủ lực đảm bảo bền vững. Chiếu theo quy định này, xã Gio Sơn “rớt” tiêu chí 13 vì địa phương không có HTX nông nghiệp. Trao đổi với chúng tôi, Chủ tịch UBND xã Gio Sơn Đỗ An Chung cho biết: “Đối với một xã thuộc vùng gò đồi như Gio Sơn, việc thành lập HTX nông nghiệp hoạt động theo đúng quy định của Luật Hợp tác xã năm 2012 rất khó thực hiện. Nên chăng, các cấp, ngành liên quan cần linh động trong việc thực hiện tiêu chí 13, có thể thay thế việc thành lập HTX bằng việc xây dựng thương hiệu sản phẩm đặc trưng của địa phương. Hiện tại, xã đang triển khai xây dựng NTM kiểu mẫu, các tiêu chí khác đều đảm bảo giữ vững và phát huy, chỉ vướng ở tiêu chí 13 do chưa có HTX hoạt động theo đúng quy định của Luật HTX năm 2012”.

 

Là một trong 3 xã đăng ký về đích trong chương trình xây dựng NTM vào cuối năm 2018, đến thời điểm này, xã Hải Thọ (Hải Lăng) đã đạt được 17/19 tiêu chí. Thời gian qua, chương trình xây dựng NTM đã được chính quyền địa phương tập trung chỉ đạo quyết liệt. Chủ đề “Chỉnh trang nông thôn” và thực hiện “Tuyến đường kiểu mẫu” được triển khai sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân. Ngành công nghiệp, thương mại, dịch vụ có bước phát triển. Văn hóa- xã hội có nhiều tiến bộ, quốc phòng- an ninh được giữ vững, cơ sở hạ tầng được chú trọng đầu tư. Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày một nâng lên, bộ mặt nông thôn có nhiều khởi sắc. Đảng bộ xã nhiều năm liền đạt danh hiệu trong sạch vững mạnh. Công tác đào tạo nghề được chú trọng, vệ sinh môi trường, giao thông nông thôn, giao thông nội đồng được quan tâm đầu tư. Một trong những tiêu chí mà xã Hải Thọ chưa hoàn thành đến thời điểm này chính là tiêu chí môi trường. Có thể thấy rằng, sau hơn 7 năm triển khai xây dựng NTM, môi trường trên địa bàn xã Hải Thọ đã có thay đổi rõ nét. Thực hiện tốt đề án thu gom xử lý rác thải, đến nay toàn xã đã có 1.244/1.524 hộ gia đình tham gia vào tổ thu gom rác thải, đạt 83,4%. Chương trình nước sạch vệ sinh môi trường được thực hiện khá tốt, tỷ lệ hộ sử dụng nước hợp vệ sinh trên toàn xã đạt 100%, trong đó hộ sử dụng nước máy đạt tỷ lệ 64,37%, tỷ lệ hộ sử dụng hố xí tự hoại, bán tự hoại đạt 94,95%. Tuy nhiên, địa phương vẫn chưa đạt tiêu chí về môi trường do vướng chỉ tiêu về “Chất thải rắn trên địa bàn và nước thải khu dân cư tập trung...”. Nguyên nhân chủ yếu là do một bộ phận người dân chưa có ý thức bảo vệ môi trường. Mặc dù đã xây dựng các hố rác trung chuyển ở khu vực các thôn nhưng một số người dân vẫn duy trì thói quen vứt rác bừa bãi gây khó khăn cho việc thu gom rác, gây ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, việc xử lý nước ứ đọng ở một số thôn chưa được thực hiện tốt. Để về đích xây dựng NTM vào cuối năm 2018, hiện chính quyền địa phương đang tiến hành làm việc với Ban phát triển các thôn để chỉnh trang, vận động người dân tham gia thu gom xử lý rác thải tốt hơn. Vận động các hộ chăn nuôi có quy mô lớn đưa ra khỏi khu dân cư để tránh gây ô nhiễm môi trường, khơi thông các cống rảnh để không gây ngập úng trong mùa mưa lũ...

 

Trong báo cáo về kết quả xây dựng NTM của tỉnh nêu rõ, bên cạnh những kết quả đạt được, phong trào xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh có dấu hiệu chững lại, nhiều địa phương không tăng thêm tiêu chí. Công tác duy trì và nâng cao chất lượng tiêu chí tại một số địa phương còn hạn chế, đặc biệt là các xã đã đạt chuẩn giai đoạn 2014-2016... Một số tiêu chí về xây dựng NTM hiện nay các địa phương đang khó khăn trong quá trình thực hiện như môi trường và an toàn thực phẩm (chỉ tiêu nước sạch), tổ chức sản xuất (chỉ tiêu liên kết), hộ nghèo, thu nhập, cơ sở vật chất văn hóa. Bên cạnh đó, tình trạng ô nhiễm môi trường nông thôn do nước thải, rác thải vẫn còn khá phổ biến; chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm vẫn đang là vấn đề nổi lên được xã hội quan tâm; an ninh trật tự còn tiềm ẩn nhiều bất ổn... Thực tế xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh những năm qua cho thấy, trong 19 tiêu chí, một số tiêu chí về cơ sở vật chất như giao thông, thủy lợi, trường học, điện... nếu được nhà nước hỗ trợ vốn cộng với sự nỗ lực huy động từ sức dân của các địa phương thì việc hoàn thành và giữ vững các tiêu chí khá thuận lợi, khi các tiêu chí đó hoàn thành sẽ phát huy hiệu quả rõ nét. Tuy nhiên, đối với những tiêu chí “mềm” như an ninh trật tự, môi trường, thu nhập, hộ nghèo, tổ chức sản xuất..., việc hoàn thành đã khó mà giữ vững lại không hề dễ bởi ranh giới giữa đạt và không đạt tiêu chí khá mong manh, thiếu tính bền vững. Chẳng hạn như tiêu chí 19- Quốc phòng an ninh, thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, để hoàn thành tiêu chí này không khó nhưng việc giữ vững thì không dễ dàng. Vì chỉ cần năm nào trên địa bàn xảy ra vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng hoặc vụ gây rối trật tự xã hội... thì địa phương sẽ rớt chuẩn tiêu chí 19. Do vậy, để giữ vững tiêu chí 19 cần sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị, sự chung tay của các tầng lớp nhân dân. Hay như đối với tiêu chí thu nhập, hình thức tổ chức sản xuất..., xuất phát từ thực tế sản xuất nông nghiệp của tỉnh, mặc dù đã có những chuyển biến tích cực, nhưng nhìn chung vẫn còn nhỏ lẻ, chưa hình thành nhiều mô hình sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị, phụ thuộc nhiều vào giá cả thị trường. Việc đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất theo hình thức HTX còn chậm, liên kết sản xuất, tìm kiếm thị trường tiêu thụ nông sản giữa doanh nghiệp và người dân còn hạn chế. Cho nên, không phải xã nào cũng tìm được hướng đi phù hợp để chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao thu nhập cho người dân, nhất là với các xã thuần nông, việc nâng cao mức thu nhập đối với những địa phương này trở nên khó khăn.

 

Để hoàn thành và giữ vững các tiêu chí xây dựng NTM tại các địa phương, rất cần sự quan tâm chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở và sự hưởng ứng tích cực của người dân. Bên cạnh đó, các địa phương cũng cần rà soát lại các tiêu chí nhằm kịp thời phát hiện những tồn tại, hạn chế để có giải pháp khắc phục, trên cơ sở đó giúp các xã hoàn thành và nâng cao chất lượng các tiêu chí. Theo Quyết định số 372/ QĐ-TTg ngày 14/3/2014 của Thủ tướng Chính phủ, sau 5 năm kể từ khi về đích NTM, các địa phương sẽ xét công nhận lại một lần. Do vậy, đối với các xã đã được công nhận đạt chuẩn NTM cần tiếp tục nỗ lực để duy trì, giữ vững và phát triển các tiêu chí, nâng cao hơn nữa chất lượng cuộc sống của người dân để chương trình xây dựng NTM được bền vững hơn.

 

Lệ Như

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC



Lượt truy cập



Trực tuyến





Copyright 2018 by BÁO QUẢNG TRỊ