Vững tin ta bắc nhịp cầu ta qua...


Ngày cập nhật: 02/02/2019 15:18:27

(QT Xuân) - Từ xa xưa, tỉnh Quảng Trị được xem là mảnh đất “phên dậu” của đất nước, nơi có những mạch nguồn lịch sửvăn hóa sâu dày từ buổi bình minh của dân tộc cho đến những bước phát triển kế tiếp nhau của lịch sử; thời kỳ nào, giai đoạn nào, Quảng Trị cũng để lại những dấu mốc khó phai mờ. Lại nữa, không biết ngẫu nhiên hay định mệnh, niềm đau và hạnh phúc, sự chia cắt và hội ngộ, dấu ấn thịnh vượng và sự bi tráng lộng lẫy của mảnh đất Quảng Trị yêu thương trong suốt chiều dài lịch sử đều gắn với tên tuổi và số phận của những cây cầu!

 

Cầu Hiền Lương​

 

Năm 2018 đã đóng một dấu mốc quan trọng tròn 460 năm trong tiến trình mở cõi về đất phương Nam kể từ khi Chúa Nguyễn Hoàng quyết định đóng đô ở Quảng Trị nhằm mưu nghiệp lớn vào năm 1558 dưới thời vua Gia Long-Nguyễn Ánh. Những Dinh Cát- Ái Tử, dinh Trà Bát, bãi Sa Khư, chùa Liễu Ba, miếu Trảo Trảo, bến Gành…, Nguyễn Hoàng, Nguyễn Ư Dĩ, Mạc Kính Điển, Nguyễn Phúc Nguyên… những tên đất, tên người buổi đầu mở cõi ấy đã gắn với nơi bời bời cát trắng Ái Tử, Quảng Trị trước khi mở rộng đất Việt từ chốn thương yêu này đến Cửu Long, Cà Mau, Hà Tiên rộng dài…

 

Mẹ thương con ngồi cầu Ái Tử

 

Gái trông chồng đứng núi vọng phu…

 

Những giai điệu man mác ấy, những địa danh nhắc đến thấm đẫm tình mẫu tử và nghĩa phu thê ấy đã bật lên từ cuộc sống cần lao khó nhọc và cũng là khởi phát để sinh ra giai điệu hát ru của vùng đất nắng ắp mưa đầy Quảng Trị!

 

Trong cuộc đấu tranh để giành quyền sống cho mỗi con người và độc lập, tự do cho Tổ quốc, một thời Quảng Trị mang trên mình nỗi đau chia cắt gắn với con sông Bến Hải và cây cầu Hiền Lương. Vùng giới tuyến trên đất lửa Quảng Trị đằng đẵng hơn 20 năm trong cuộc kháng chiến chống Mỹ từng là nơi hội tụ nỗi nhớ niềm thương và máu xương cả nước; nơi khát vọng đoàn tụ trong mỗi gia đình, làng xóm, họ mạc đã khái quát linh diệu thành khát vọng thống nhất non sông của cả dân tộc.

 

Tượng đài bên cầu Thạch Hãn​

 

Tháng 7/1955, nhà văn Đoàn Giỏi đã đến và có một đêm nghỉ lại bên làng Hiền Lương, vùng giới tuyến Vĩnh Linh. Ông nhắc cái chõng tre ra nằm trước sân đến khuya và trong đêm, xa lắm, vẳng lên giọng hò tha thiết. Ông đã ghi lại câu hò mà không lâu sau đó đã trở thành tiếng lòng của ước vọng sum họp cháy bỏng và sự gắn kết Bắc- Nam không gì chia cắt được:

 

Tay chống cửa lên đã thấy miền Nam yêu quý

 

Mở mắt nhìn sang đã thấy ruột thịt của ta

 

Sông Hiền Lương kẻ lại người qua

 

Tuy tạm thời giới tuyến nhưng bên ni bên nớ vẫn ruột rà với nhau…

 

Trong cuộc chiến đấu bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị suốt 81 ngày đêm mùa hè năm 1972, các chiến sĩ giải phóng quân đã tạc vào lịch sử dân tộc những huyền thoại về lòng dũng cảm vô song, sự chiến đấu anh dũng ngoan cường, trong đó có huyền thoại về Trung đội Mai Quốc Ca anh hùng với trận đánh lừng danh ở phía bắc, nơi đầu cầu Thạch Hãn. Ở vào thượng nguồn sông Bến Hải, kế bên Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, cầu treo Bến Tắt như một dấu ấn nhiều nhắc nhở về tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại thời chống Mỹ, là điểm đến trong không gian du lịch “Hoài niệm về chiến trường xưa và đồng đội”. Những năm 1972-1975, cầu treo Đakrông bắc qua sông Đakrông là một huyết mạch trên tuyến vận tải quan trọng cho chiến trường miền Nam theo đường 14 vào đến Tây Nguyên, Đông Nam Bộ. Cầu treo Đakrông hôm nay không chỉ là tuyến giao thông chiến lược quan trọng nối Cửa khẩu quốc tế La Lay với Quốc lộ 9, ngược lên Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, xuôi về thành phố Đông Hà, vào A Lưới, Thừa Thiên Huế… mà còn tạo cảnh quan đẹp cho khu du lịch- danh thắng Đakrông bởi được bắc qua giữa một khung cảnh núi rừng trùng điệp, non nước hữu tình sát bên Km 50 Quốc lộ 9, trở thành biểu tượng chính của huyện Đakrông thời đổi mới, hội nhập.

 

30 năm trước, vào tháng 7/1989, Quảng Trị về lại với tên gọi của mình. Thao thức với những ưu đãi của thiên nhiên dành cho Quảng Trị quá ít; những khó khăn chồng chất từ thiên nhiên, từ chiến tranh tàn phá mà nhiều thế hệ ông cha ta xưa và cả chúng ta ngày nay còn phải gian khổ vật lộn để vượt qua, những con người nặng lòng với quê hương đã đặt ra một quyết tâm lớn là phải bắt đầu bằng sự liên kết vùng thuận lợi để thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội.

 

Nhịp cầu nối đôi bờ quê hương​

 

Thật vậy, có rất nhiều yếu tố gây trở ngại đến sự giao lưu, hội nhập của con người, của một vùng đất, trong đó xa xôi cách trở về mặt địa lý có thể đưa đến rất nhiều hệ lụy, làm cho sự ngăn cách ngày càng bị tác động sâu thêm, kéo theo là sự tụt hậu ngày càng xa hơn về mọi mặt đối với con người, vùng đất đó với thế giới bên ngoài. Từ xa xưa, tỉnh Quảng Trị mang đặc thù của một vùng đất phên dậu, cận sơn, cận hải như các tỉnh ven biển ở vào trung độ của đất nước, đó là có độ dốc nghiêng dần từ tây sang đông, có nơi vùng núi và trung du choải ra giáp biển, do đó địa hình bị chia cắt mạnh. Vùng đồng bằng nhỏ hẹp bị ngăn cách với vùng ven biển qua dãi đại trường sa ngút ngàn và lối lên với núi rừng lại quá nhiều khe suối, dốc đồi thăm thẳm. Bên cạnh đó, mỗi huyện lại bị ngăn chia bởi một con sông đổ ra cửa biển. Vĩnh Linh với Gio Linh là Cửa Tùng, Gio Linh với Triệu Phong là Cửa Việt. Những con sông nhỏ mang đặc trưng xác định địa bàn có tính quy ước như sông Hiếu, sông Thạch Hãn, sông Ô Lâu... với những phân nhánh phức tạp phần nào đó cũng góp thêm sự trắc trở trong giao lưu, hội nhập nội vùng.

 

Chưa bao giờ phương châm “Giao thông đi trước một bước” với những hiệu ích vô cùng to lớn mà nó mang lại lại trở nên sống động trong đời sống xã hội như ở Quảng Trị. 30 năm trôi qua, sự kết nối mạng lưới giao thông một cách đồng bộ, hiện đại và hoàn chỉnh đã tạo một dấu ấn rất sâu đậm trong tiến trình đổi mới và phát triển trên địa bàn tỉnh. Có thể nói, giao thông mở ra thuận tiện và êm thuận đến đâu, ánh sáng văn minh đã lan tỏa đến đó. Để khắc phục một bước sự ngăn cách có từ ngàn năm trước, một điểm nhấn thúc đẩy kết nối giao thông nội vùng của tỉnh Quảng Trị được khởi đầu từ khi cầu Cửa Tùng bắc qua sông Bến Hải về phía cửa biển đưa vào khai thác, sử dụng, cầu Cửa Việt bắc qua sông Hiếu cũng chính thức thông tuyến. Trên tuyến đường bộ ven biển, hai cây cầu quan trọng này cùng những cây cầu khác như cầu Bắc Phước, cầu Đại Lộc, cầu sông Hiếu, cầu qua hồ Khe Mây, cầu Vĩnh Phước, cầu Châu Thị, cầu Thành Cổ... đã đảm nhận sứ mệnh kết nối liền mạch cả một vùng trọng yếu về quốc phòng, an ninh, dồi dào về tiềm năng phát triển kinh tế, đặc biệt là kinh tế nông nghiệp, kinh tế biển và dịch vụ, du lịch của tỉnh Quảng Trị.

 

Việc hoàn thành Quốc lộ 9 nối dài về cảng Cửa Việt, Quốc lộ 9 tránh thành phố Đông Hà về phía Nam và phía Bắc với tổng chiều dài 34,2 km đã làm thay đổi một cách cơ bản diện mạo một vùng đất kéo dài từ Gio Hải, lên Gio Mai của huyện Gio Linh, Sòng, Cam Thanh, Cam Thủy, Cam Hiếu... của huyện Cam Lộ và một vùng gò đồi rộng lớn phía tây nam thành phố Đông Hà. Từ đây, sự cách trở ngàn đời của người dân vùng biển Gio Linh với vùng đô thị Đông Hà đã chấm dứt. Một khu đô thị mới có công năng du lịch, nghỉ dưỡng cùng với bãi tắm Cửa Việt, Gio Hải đã hình thành. Cảng Cửa Việt đã được nối với Quốc lộ 1 chỉ với quãng đường trên 10 km. Cùng với tuyến đường bộ ven biển, cầu Cửa Tùng, Cửa Việt đã nối gần lại những vùng đất xa cách từ Chấp Lễ, Vĩnh Thái, địa đầu Vĩnh Linh phía Bắc đến Ô Giang, Ô Lâu thuộc huyện Hải Lăng ở phía Nam, nối cả vùng ven biển với vùng đồng bằng và đô thị của tỉnh, tỏa đi trong cả nước bằng một hệ thống giao thông hiện đại và thuận lợi. Khoảng cách về địa lý của các địa phương trong tỉnh hầu như không còn đáng kể.

 

Bên cạnh đó, Quảng Trị được xác định là tỉnh đầu cầu về phía Việt Nam trên Hành lang kinh tế Đông- Tây, hành lang của hội nhập và phát triển. Từ khi cầu Hữu Nghị 2 nối tỉnh Savannakhet (Lào) với tỉnh Mục đa hán (Thái Lan) được khánh thành (20/12/2006), đánh dấu sự khai thông của tuyến Hành lang kinh tế Đông- Tây và công trình cầu Xà Ợt tại Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo - Đensavẳn xây dựng mới sẽ được thông tuyến, đây là điều kiện để đẩy mạnh hơn nữa hợp tác phát triển kinh tế của các nước trên trục Hành lang Đông- Tây, nhất là phát triển du lịch, dịch vụ. Đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã đồng ý chủ trương bổ sung quy hoạch Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị vào hệ thống khu kinh tế ven biển của Việt Nam và cảng Mỹ Thủy vào quy hoạch hệ thống cảng biển toàn quốc, khi được tập trung đầu tư, đây sẽ là điểm nhấn quan trọng trên Hành lang kinh tế Đông- Tây, mở ra một hướng mới trong phát triển kinh tế biển của Quảng Trị cũng như các tỉnh Trung Lào, Đông Bắc Thái Lan và cả nước…

 

Trong biên niên sử của thành phố tỉnh lỵ, tôi vẫn còn nhớ rất rõ, 21 giờ ngày 14/2/1973, cầu Đông Hà chính thức thông xe. Một chiếc cầu sắt thô sơ bắc qua sông Hiếu nối Đông Hà với miền Bắc ruột thịt khi nửa phần đất nước phía Nam vẫn chưa được giải phóng. Từ cây cầu này, Đông Hà mang thêm trọng trách vừa là hậu phương lớn, vừa là tiền tuyến lớn.

 

45 năm trôi qua, đã biết bao nhiêu lần nước chảy dưới chân cầu, đêm nay trước thềm năm mới 2019, từ tầng cao khách sạn Sài Gòn- Đông Hà nhìn xuống sông Hiếu thơ mộng, tôi lại thấy cầu Đông Hà như một nét mày thiếu nữ, lấp lánh quầng sáng thao thức. Đêm trôi về khuya, phố xá Đông Hà vẫn thức, dòng người, dòng xe vẫn qua cầu như dòng chảy sôi động và bất tận của cuộc sống, không ngơi nghỉ. Từ nơi thành phố ngã ba này, Quảng Trị sẽ vững tin bắc nhịp cầu hội nhập và phát triển với bạn bè quốc tế, bắc nhịp cầu vượt qua mọi gian lao, trở lực để đi tới tương lai tươi sáng bằng cả gia tài tinh thần được thừa hưởng từ quá khứ của mảnh đất anh hùng…

 

Đào Tâm Thanh

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC
Cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc: Để thế hệ trẻ hiểu rõ về lịch sử (17/2/2019)
Cuộc chiến khốc liệt ở Vị Xuyên: Tử chiến bảo vệ biên giới (16/2/2019)
Kí ức không thể nào quên (16/2/2019)
Đập Trấm - Một công trình của ý Đảng lòng dân (16/2/2019)
Vì một mùa xuân bình yên (16/2/2019)
Hội thảo khoa học cấp quốc gia về “Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc-40 năm nhìn lại (1979-2019)” (15/2/2019)
Cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc: Việt Nam tự vệ chính đáng (15/2/2019)
Đông Hà sẵn sàng cho ngày hội thanh niên lên đường nhập ngũ (15/2/2019)
Hiệu quả tích cực từ việc thực hiện cam kết trách nhiệm ở Đông Hà (15/2/2019)
Copyright 2019 by BÁO QUẢNG TRỊ