Giải pháp tháo gỡ bế tắc từ dự án liên kết trồng ớt ở Vĩnh Linh


Ngày cập nhật: 04/06/2019 06:31:02

(QT) - Báo Quảng Trị số 5836 ngày 21/5/2019 có đăng bài: “Vì sao dự án liên kết trồng ớt ở Vĩnh Linh bị phá sản?”. Bài báo đã lí giải nguyên nhân tại sao một dự án liên kết sản xuất nông nghiệp với nhiều kì vọng lại bị phá sản chỉ qua một vụ sản xuất. Nhưng vấn đề đặt ra là làm thế nào để giải quyết dứt điểm những hệ lụy từ dự án đã gây ra cho chủ đầu tư cũng như người nông dân?

 

Ớt của hộ anh Phan Văn Giang, Bí thư Xã đoàn Vĩnh Kim thu hoạch nhưng công ty thu mua với giá thấp​

 

Chủ đầu tư kêu cứu

 

Tính đến nay, Công ty CP đầu tư Nông lâm nghiệp-XNK Việt Nam (viết tắt là công ty) đã 3 lần gửi văn bản đến UBND huyện Vĩnh Linh, UBND tỉnh Quảng Trị, cá nhân Chủ tịch HĐQT công ty Dương Đình Thiết đã gặp trực tiếp Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Nguyễn Văn Hùng để báo cáo về những khó khăn trong việc thu hồi khoản tiền hơn 1,4 tỉ đồng đã đầu tư từ dự án liên kết trồng ớt ở 13 HTX, tổ hợp tác trên địa bàn huyện Vĩnh Linh. Mặt khác công ty đã hợp đồng với Văn phòng Luật sư Bùi Quang Sinh nhờ can thiệp để thu hồi nợ.

 

Trong số tài liệu, chứng cứ phía công ty cung cấp cho chúng tôi có mấy điểm đáng chú ý sau: Trước hết theo bảng tổng hợp đầu tư trồng ớt tại huyện Vĩnh Linh do kế toán trưởng Nguyễn Thị Oanh lập, có chữ kí của Chủ tịch HĐQT Dương Đình Thiết thì tổng số tiền đầu tư là hơn 1,4 tỉ đồng (bao gồm 9 hạng mục như giống, phân bón, màng phủ sinh học....). Tuy nhiên trong báo cáo kết quả thực hiện chương trình sản xuất ớt vụ đông xuân 2017-2018 của UBND huyện Vĩnh Linh thì số tiền mà công ty đầu tư chỉ hơn 1,3 tỉ đồng. Số tiền chênh lệch này cần phải được thống nhất làm cơ sở có việc thanh lí các hợp đồng kinh tế về sau.

 

Điểm đáng chú ý tiếp theo đó là các hợp đồng kinh tế giữa công ty và các HTX, tổ hợp tác. Trong các hợp đồng đã nêu đầy đủ các điều khoản và những cam kết ràng buộc giữa hai bên rất chặt chẽ. Đơn cử như Hợp đồng sản xuất và mua bán ớt cay, bao tiêu sản phẩm vụ đông xuân năm 2017-2018 được kí giữa công ty và HTX dịch vụ nông nghiệp Trường Kỳ, xã Vĩnh Tú (đây là một trong 13 hợp đồng đã được kí giữa công ty và các HTX, tổ hợp tác làm cơ sở pháp lí cho việc triển khai liên doanh trồng ớt). Ngoài hợp đồng sản xuất ra còn có phiếu xuất kho, biên bản quyết toán đầu tư trồng ớt, biên bản đối chiếu công nợ giữa hai bên khẳng định rõ số tiền 158.537.500 đồng mà phía HTX Trường Kỳ cam kết đến hết ngày 2/7/2018 phải thanh toán hết cho công ty. Sở dĩ chúng tôi phải nêu chi tiết các thủ tục liên quan đến quá trình hợp tác trồng ớt giữa hai bên bởi xét về các thủ tục pháp lí cần thiết thì hai bên đã thực hiện đầy đủ. Vậy tại sao cho đến nay công ty vẫn chưa thu hồi được khoản tiền đã đầu tư, phải chăng đang có những khúc mắc nào đây?

 

Giám đốc các HTX, hộ trồng ớt nói gì?

 

Trực tiếp làm việc với chúng tôi, Giám đốc HTX Huỳnh Công Tây, xã Vĩnh Tú, Vĩnh Linh Trần Mai Hưng khái quát quá trình liên doanh trồng ớt giữa hai bên. Sau khi chấp thuận chủ trương, phía HTX đã quy hoạch 100 ha đất tốt nhất nhằm thực hiện dự án. Nhưng vì là năm đầu tiên triển khai nên HTX thận trọng chỉ liên kết trồng 10 ha từ quỹ đất trồng lạc. Theo lịch thời vụ ớt phải được trồng vào tháng 12/2017 nhưng đến tháng 3/2018 công ty vẫn chưa cung ứng giống cho nông dân. Sau đó công ty đưa giống từ vườn ươm của công ty nhưng chất lượng cây giống kém. Vì thế các hộ dân trồng ớt không chịu nhận giống bởi 2 lí do chậm lịch thời vụ và chất lượng giống kém nhưng phía công ty muốn người dân phải nhận cây giống từ vườn ươm. Trong tình thế đó, HTX đưa ra các yêu cầu phụ là công ty phải bù năng suất do chất lượng cây giống kém và bù thiệt hại do chậm lịch trình thời vụ. Theo đó, một hợp đồng phụ giữa công ty và HTX Huỳnh Công Tây được kí kết trong đó có chi tiết đáng lưu ý là phía công ty phải chấp thuận bù sản lượng cho người dân. Tức là căn cứ theo hợp đồng sản lượng ớt thu hoạch là 18 tấn/ha nhưng sau này nếu sản lượng đạt thấp, ví dụ khoảng 5 tấn/ha thì phía công ty phải bù sản lượng cho người trồng thêm 13 tấn/ha. Trong bối cảnh hiện tại phía công ty đã phải chấp thuận kí hợp đồng phụ với những cam kết như đã nêu trên. Và cuối cùng công ty cũng chỉ cung cấp giống cho nông dân trồng được 2,5 ha, còn 7,5 ha người dân đã làm đất chờ xuống vụ ớt phải bỏ hoang. Trong 7,5 ha này, HTX Huỳnh Công Tây tiếp tục đàm phán với công ty và chấp thuận với giá đền bù là 15 triệu đồng/ha cho người dân bị thiệt hại vì không trồng ớt. Giám đốc HTX Huỳnh Công Tây khẳng định dứt khoát rằng: “Trong dự án liên kết này, phía công ty đã sai hoàn toàn do vi phạm các điều khoản trong hợp đồng đã kí. Những thiệt hại mà công ty đã chấp thuận đền bù cho người dân đã rõ nên chúng tôi hoàn toàn thông cảm và chia sẻ với công ty. Bây giờ công ty muốn thu hồi khoản tiền đã đầu tư trồng 2,5 ha ớt, chúng tôi sẵn sàng nhưng phía công ty phải có người trực tiếp kí hợp đồng tham gia thanh lí bởi đó là người đại diện theo pháp luật, chứ không thể cử người khác đi thanh lí thay”.

 

Một điểm thực hiện trồng ớt khác mà trong đơn phản ánh của ông Dương Đình Thiết cho rằng đã thiếu thiện chí hợp tác và có ý đồ “chạy nợ” đó là Bí thư Xã đoàn Vĩnh Kim Phan Văn Giang. Khi trao đổi với chúng tôi, anh Giang khẳng định với tư cách là “thủ lĩnh” đoàn nên đã tiên phong thực hiện mô hình liên kết trồng ớt với hi vọng sẽ “làm mẫu” để nhân rộng cho đoàn viên, thanh niên trong các vụ tiếp theo. Vì vậy, anh Giang vay ngân hàng 200 triệu đồng để đầu tư trồng ớt trên diện tích 2 ha. Để có đủ diện tích, anh phải đi thuê đất của các hộ khác và đầu tư đường ống dẫn nước, kéo điện ra vườn cây... Đến thời điểm nhận giống, phía công ty cũng không thông báo có thay đổi loại giống nên trong hợp đồng là ớt chỉ thiên nhưng khi trồng, ra hoa kết trái thành ớt chỉ địa (chất lượng và giá bán ra thị trường hai loại ớt này khác nhau). Anh Giang cho biết thêm: “Đến lúc ớt chín, báo công ty ra thu mua thì chờ cả tháng trời không thấy. Ớt chín đỏ cây không thu hoạch rụng hết. Chúng tôi buộc phải thu hoạch để vớt vát lại công đầu tư. Cuối cùng phía công ty cử một cơ sở thu mua đến mua cho tôi được 8 tạ với giá chỉ 2.000 đồng/kg (trong khi hợp đồng cam kết ớt chỉ địa có giá 5.000 đồng/kg) nên càng gây thêm thiệt hại cho cá nhân tôi. Sau vụ trồng ớt thất bại này, tôi bị lỗ gần 180 triệu đồng. Hiện nay số tiền vay ngân hàng phải trả lãi hằng tháng nên rất mong công ty sớm thanh lí hợp đồng để dành quỹ đất trồng cây khác và tất toán xong nợ nần”.

 

Hướng tháo gỡ bế tắc

 

Trên thực tế phía công ty cũng như các HTX và người trồng ớt đều mong muốn được thanh lí nhanh các hợp đồng đã kí từ dự án liên kết này. Rõ ràng muốn thu hồi được khoản nợ của các HTX đang “giằng co” với công ty thì điều quan trọng là hai bên phải tiến hành làm việc, đánh giá lại quá trình thực hiện dự án; đối chiếu lại những điều khoản trong hợp đồng đã cam kết. Từ đó tìm những bất cập thiếu sót của các bên trong quá trình thực hiện. Sau khi thống nhất được các nội dung, minh bạch được các khoản nợ... hai bên mới tiến hành thanh lí hợp đồng, xác định rõ khoản nợ mà các HTX cần phải hoàn trả cho công ty. Sau khi thanh lí xong hợp đồng, các HTX mới trực tiếp thanh lí với các hộ trồng ớt để thu tiền rồi nộp trả cho công ty. Về phía công ty, muốn thu hồi khoản tiền đã đầu tư, theo chúng tôi đích thân Chủ tịch HĐQT Dương Đình Thiết phải trực tiếp tham gia các buổi họp bàn các nội dung để thống nhất thực hiện thanh lí hợp đồng. Bởi hơn ai hết Chủ tịch HĐQT là đại diện pháp nhân, đồng thời là người trực tiếp kí các hợp đồng nên không có lí do gì phải vắng mặt rồi ủy quyền cho người khác. Bởi chỉ có Chủ tịch HĐQT là người kí hợp đồng mới đủ thẩm quyền quyết định về những điều khoản phải thương thảo lại giữa hai bên.

 

Hiện nay giải pháp tháo gỡ khó khăn đã được UBND huyện Vĩnh Linh tích cực triển khai. Chủ tịch UBND huyện Thái Văn Thành cho biết, huyện đã giao cho Phòng Nông nghiệp và PTNT đứng ra làm trung gian triệu tập các bên ngồi lại đàm phán để thanh lí các hợp đồng. Ông Diệp Hồng Cương, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện cũng đã cung cấp cho chúng tôi kế hoạch thanh lí hợp đồng trồng ớt giữa công ty với từng HTX, tổ hợp tác bắt đầu từ ngày 10/4/2019 đến 18/4/2019 nhưng không hiểu lí do tại sao hai bên vẫn không chịu tuân thủ theo lịch trình thời gian mà cứ dây dưa kéo dài vụ việc. Phía công ty nôn nóng thu hồi tiền đầu tư, phía các HTX muốn tất toán xong nợ nần để dành quỹ đất trồng cây khác. Theo chúng tôi, để giải quyết dứt điểm vụ việc này thì các bên cần phải có thiện chí hợp tác, quan trọng hơn là phải tuân thủ pháp luật và các điều khoản đã cam kết. Điều mong muốn cuối cùng là đừng để dự án liên kết bị đổ vỡ này trở thành một tiền lệ xấu, ảnh hưởng đến việc kêu gọi thu hút đầu tư và mô hình liên kết “4 nhà” trong chủ trương tái cơ cấu nông nghiệp của tỉnh.

 

Hồ Nguyên Kha

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (1)
Tỉnh, huyện nên cột chủ trương hổ trợ cho nông dân. Vì tham gia dự án liên kết mà nhiều hộ dân phải nợ ngân hàng.
Phan van giang - 04/06/2019 12:32:21 CH

CÁC TIN KHÁC
Copyright 2019 by BÁO QUẢNG TRỊ