Vụ kiện hành chính về thu hồi đất của bà Nguyễn Thị Xuân để thi công đường nối cầu Đại Lộc với Quốc lộ 1: Chậm thi hành án do gặp nhiều vướng mắc


Ngày cập nhật: 07/12/2018 06:49:29

(QT) - Hơn 1 năm sau khi bản án sơ thẩm do Tòa án nhân dân (TAND) tỉnh Quảng Trị tuyên hủy các quyết định hành chính của UBND thành phố Đông Hà và của Chủ tịch UBND thành phố Đông Hà nhưng bản án vẫn chưa được thi hành. Nhằm cung cấp đầy đủ thông tin, giúp bạn đọc có cái nhìn toàn cảnh về việc chậm thi hành án, phóng viên Báo Quảng Trị đã tìm hiểu sự việc và được cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cho biết những vướng mắc, khó khăn trong việc thi hành bản án.

 

Đường dẫn về cầu Đại Lộc nối Quốc lộ 1 với các xã thuộc huyện Triệu Phong. Ảnh: PV

 

Quá trình thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ

 

Dự án đường nối cầu Đại Lộc với Quốc lộ 1 được UBND tỉnh Quảng Trị phê duyệt dự án đầu tư tại Quyết định số 1636/QĐUBND ngày 11/9/2013; ngày 22/4/2013, UBND thành phố Đông Hà ban hành Thông báo số 48/TB-UBND về việc thu hồi đất xây dựng công trình. Trên cơ sở đó, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Đông Hà đã phối hợp với các đơn vị liên quan kiểm đếm phần tài sản bị ảnh hưởng của hộ gia đình bà Nguyễn Thị Xuân, bao gồm: Về đất có 2 thửa đất bị ảnh hưởng gồm thửa đất số 39a, tờ bản đồ số 33, có tổng diện tích hiện trạng 428 m2 , diện tích thu hồi là 321 m2 , còn lại 107 m2 , loại đất ở đô thị và đất trồng cây hằng năm khác, đã có giấy CNQSD đất do UBND thị xã Đông Hà cấp ngày 10/9/2003 với tổng diện tích 389 m2 , trong đó 250 m2 đất ở và 139 m2 đất vườn; thửa đất số 39b, tờ bản đồ số 33, có tổng diện tích hiện trạng 247 m2 , diện tích thu hồi là 43 m2 , còn lại 204 m2 , loại đất ở đô thị, đã có giấy CNQSD đất do UBND thị xã Đông Hà cấp ngày 15/7/2009, diện tích 247 m2 đất ở. Về tài sản trên đất, tại thửa đất số 39a bao gồm 1 nhà cho thuê, một số vật kiến trúc như mái che, giếng xây, bảng hiệu; trên thửa đất số 39b bao gồm nhà ở, nhà cho thuê để ở, một số vật kiến trúc như mái che, tường rào, sân bê tông, trụ cổng, am thờ, giếng khoan, đồng hồ nước, bình nước và một số cây cối hoa màu. Ngoài ra, còn một số hạng mục khác mà gia đình kê khai do gia đình xác lập trên phần đất phía kênh mương thủy lợi như tường rào xây và một số cây cối hoa màu khác cũng được kiểm đếm.

 

Sau kiểm kê, áp giá, xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, UBND thành phố Đông Hà ban hành 4 Quyết định thu hồi đất và phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ đối với hộ gia đình bà Nguyễn Thị Xuân, bao gồm các quyết định phê duyệt đợt 8, 9, 10 và 12, cụ thể gồm: Thu hồi 43 m2 tại thửa đất số 39b, tờ bản đồ số 33 tại Quyết định số 2425/QĐ-UBND (đợt 4) ngày 30/10/2015 và phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ tại Quyết định số 2426/QĐ-UBND (đợt 8) ngày 30/10/2015 với kinh phí 310.036.000 đồng; thu hồi 321 m2 tại thửa đất số 39a, tờ bản đồ số 33 tại Quyết định số 2594/QĐ-UBND (đợt 5) ngày 12/11/2015 và phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ tại Quyết định số 2595/QĐ-UBND (đợt 9) ngày 12/11/2015 với kinh phí 3.107.124.000 đồng. Bên cạnh đó, UBND thành phố phê duyệt bổ sung kinh phí bồi thường đối với tài sản trên đất và hỗ trợ cho thuê nhà đối với gia đình bà Nguyễn Thị Xuân tại Quyết định số 252/ QĐ-UBND (đợt 10) ngày 23/2/2016 với kinh phí 54.885.000 đồng và Quyết định số 852/ QĐ-UBND (đợt 12) ngày 12/5/2016 với kinh phí 60.000.000 đồng. Tất cả diện tích đất bị thu hồi, UBND thành phố Đông Hà đều thực hiện việc bồi thường theo đất ở đô thị. Tuy nhiên, bà Nguyễn Thị Xuân không đồng tình với quyết định thu hồi đất và phương án bồi thường, hỗ trợ với lý do việc thu hồi đất không đúng hiện trạng, cụ thể còn có diện tích 288 m2 đất phía kênh mương thủy lợi chưa được đền bù; bồi thường, hỗ trợ tài sản trên đất chưa thỏa đáng.

 

Khiếu nại quyết định hành chính của UBND thành phố Đông Hà

 

Do không đồng tình với quyết định thu hồi đất và quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, ngày 7/12/2015, bà Nguyễn Thị Xuân có đơn gửi UBND thành phố Đông Hà khiếu nại Quyết định thu hồi đất số 2594/QĐ-UBND và Quyết định số 2595/QĐ-UBND của UBND thành phố. Ngày 9/3/2016, Chủ tịch UBND thành phố ban hành Quyết định số 333/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của bà Nguyễn Thị Xuân với nội dung: Không công nhận nội dung bà Nguyễn Thị Xuân khiếu nại Quyết định số 2594/QĐ-UBND về việc thu hồi đất để xây dựng công trình đường nối cầu Đại Lộc với Quốc lộ 1; công nhận một phần nội dung bà Nguyễn Thị Xuân khiếu nại Quyết định số 2595/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ để giải phóng mặt bằng xây dựng công trình đường nối cầu Đại Lộc với Quốc lộ 1. Cụ thể, không công nhận nội dung khiếu nại liên quan đến việc bồi thường, hỗ trợ về đất; công nhận nội dung khiếu nại liên quan đến việc bồi thường về tài sản trên đất.

 

Đối với nội dung kiến nghị bồi thường 288 m2 đất phía kênh mương thủy lợi, UBND thành phố Đông Hà đề nghị Ban QLDA ĐT&XD Giao thông tỉnh cung cấp hồ sơ liên quan đến diện tích thu hồi 198 m2 mà UBND phường Đông Lương đã xác nhận nguồn gốc sử dụng đất tại văn bản số 116/BC-UBND ngày 7/12/2015 là do khai hoang, sử dụng ổn định từ trước ngày 1/7/2004 đến nay, không có tranh chấp, đồng thời giao Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố phối hợp với Ban QLDA ĐT&XD Giao thông tỉnh tham mưu UBND thành phố thu hồi, bồi thường, hỗ trợ bổ sung cho gia đình. Riêng phần diện tích đất 90 m2 , đề nghị gia đình bà Nguyễn Thị Xuân liên hệ với UBND phường Đông Lương để được giải quyết theo thẩm quyền.

 

Chủ thể có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nhưng không được kháng cáo

 

Không đồng ý về giải quyết khiếu nại, ngày 11/11/2016, bà Nguyễn Thị Xuân đã khởi kiện vụ án hành chính yêu cầu hủy Quyết định số 333/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND thành phố Đông Hà, Quyết định thu hồi đất số 2594/QĐ-UBND và Quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ số 2595/QĐ-UBND của UBND thành phố Đông Hà.

 

Ngày 18/5/2017, TAND tỉnh Quảng Trị xét xử vụ kiện hành chính và ban hành Bản án số 02/2017/HC-ST về việc giải quyết khiếu kiện Quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai của bà Nguyễn Thị Xuân khi giải phóng mặt bằng xây dựng công trình đường nối cầu Đại Lộc với Quốc lộ 1. Theo đó, Bản án tuyên hủy Quyết định số 333/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND thành phố Đông Hà; Quyết định số 2594/QĐ-UBND và một phần Quyết định số 2595/QĐ-UBND (Mục I bản tính chi tiết công khai) của UBND thành phố Đông Hà.

 

Không đồng tình với bản án sơ thẩm, ngày 13/6/2017 UBND thành phố đã kháng cáo lên Tòa án cấp cao tại Đà Nẵng. Sau khi xem xét kháng cáo, ngày 20/9/2017, TAND cấp cao tại Đà Nẵng ban hành Quyết định số 160/2017/QĐ-PT về việc đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án hành chính và tuyên Bản án hành chính sơ thẩm số 02/2017/HC-ST của TAND tỉnh Quảng Trị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị với lý do: “UBND thành phố Đông Hà không được tòa án sơ thẩm đưa vào tham gia tố tụng với tư cách là đương sự trong vụ án và không phải là đương sự trong vụ án. Do vậy, không có quyền kháng cáo Bản án sơ thẩm theo quy định tại Điều 204 Luật Tố tụng hành chính năm 2015...”.

 

Ngày 11/7/2018, Chánh án TAND tỉnh đã ban hành Quyết định số 01/2018/QĐ-THA quyết định buộc thi hành án hành chính đối với Chủ tịch UBND thành phố Đông Hà. Nội dung phải thi hành: Hủy Quyết định giải quyết khiếu nại số 333/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND thành phố Đông Hà, Quyết định số 2594/QĐ-UBND về việc thu hồi đất; hủy một phần Quyết định số 2595/QĐ-UBND (mục I bản tính chi tiết công khai) của UBND thành phố Đông Hà về phần phê duyệt phương án bồi thường về đất của bà Nguyễn Thị Xuân để xem xét giải quyết theo quy định pháp luật.

 

Vướng mắc khi thi hành án và kiến nghị giám đốc thẩm

 

Chủ tịch UBND thành phố Đông Hà Nguyễn Chiến Thắng cho biết: Trên cơ sở bản án hành chính sơ thẩm và quyết định thi hành án, UBND thành phố Đông Hà đã chủ động tổ chức thi hành bản án. Tuy nhiên, quá trình thực hiện phát sinh một số khó khăn, vướng mắc cần được làm rõ.

 

Về chủ thể thi hành bản án, căn cứ Điều 66 và Điểm a, Khoản 3, Điều 69 của Luật Đất đai năm 2013, thẩm quyền thu hồi đất và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là thẩm quyền của UBND thành phố, nên Quyết định số 2594 và số 2595 là Quyết định của UBND thành phố, không phải của cá nhân Chủ tịch UBND thành phố. Trong vụ án hành chính này, có 2 chủ thể ban hành quyết định hành chính bị khởi kiện là UBND thành phố Đông Hà (chủ thể ban hành Quyết định số 2594 và 2595) và Chủ tịch UBND thành phố Đông Hà (chủ thể ban hành Quyết định số 333). Tuy nhiên, theo Bản án hành chính sơ thẩm, TAND tỉnh chỉ xác định và xét xử người bị kiện là Chủ tịch UBND thành phố Đông Hà, người đã ban hành Quyết định số 333, còn UBND thành phố Đông Hà - chủ thể của các Quyết định số 2594, 2595 bị hủy không được TAND tỉnh đưa vào tham gia tố tụng trong vụ án với tư cách đương sự. Như vậy, UBND thành phố không phải là đương sự trong vụ án hành chính thì UBND thành phố không có cơ sở để thi hành phần quyết định của Bản án tuyên hủy Quyết định số 2594 và một phần Quyết định số 2595. Đây cũng là lý do làm mất quyền kháng cáo bản án sơ thẩm của UBND thành phố Đông Hà.

 

Về phương án bồi thường, hỗ trợ, tại Điểm a Khoản 3 Điều 69 Luật Đất đai năm 2013 quy định: “Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền quy định tại Điều 66 của luật này quyết định thu hồi đất, quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong cùng một ngày” và tại Khoản 2 Điều 74 Luật Đất đai năm 2013 quy định “Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm có quyết định thu hồi đất”.

 

Quyết định số 2594 và Quyết định số 2595 được ban hành theo quy định tại Điều 66 và Điểm a Khoản 3 Điều 69, nhưng thực chất nội dung khiếu nại của bà Nguyễn Thị Xuân là khiếu nại diện tích 288 m2 đất thu hồi tại Quyết định số 603/QĐ-UBND ngày 25/4/2015 quy chủ cho UBND phường Đông Lương mà Chủ tịch UBND thành phố đã đưa ra phương án xử lý tại Khoản 2, Điều 2 của Quyết định giải quyết khiếu nại số 333/QĐ-UBND ngày 9/3/2016.

 

Như vậy, việc bản án hủy Quyết định số 2594 về thu hồi đất để UBND thành phố Đông Hà ban hành lại quyết định thu hồi đất mới thì đồng thời UBND thành phố Đông Hà phải ban hành cùng thời điểm quyết định bồi thường, hỗ trợ. Như vậy, cần làm rõ giá đất được áp dụng trong trường hợp này là giá đất tại thời điểm ban hành mới (năm 2018) hay là giá đất năm 2015 (12/11/2015). Nếu áp dụng theo giá đất mới năm 2018 thì sẽ có phần chênh lệch giá đất của năm 2018 so với năm 2015, hiện nay dự án đã kết thúc nên khó khăn trong việc xác định chủ thể chịu trách nhiệm chi trả phần tiền chênh lệch.

 

Về cơ sở giải quyết khiếu nại, theo Bản án số 02/2017/HC-ST tuyên hủy Quyết định giải quyết khiếu nại số 333/QĐ-UBND thì không có cơ sở ban hành quyết định giải quyết khiếu nại thay thế Quyết định giải quyết khiếu nại số 333/QĐ-UBND vì đối tượng khiếu nại (Quyết định số 2594/QĐ-UBND) không còn (tại Bản án sơ thẩm số 02/2017/HC-ST đã tuyên hủy).

 

Quá trình thi hành bản án đã phát sinh những khó khăn, vướng mắc kể trên nên ngày 26/7/2018, UBND thành phố Đông Hà có văn bản đề nghị TAND tỉnh Quảng Trị giải thích, làm rõ một số nội dung trong phần quyết định của bản án để thực hiện đúng quy định pháp luật. Ngày 6/11/2018, UBND thành phố Đông Hà nhận được văn bản số 85/ GT-BA (ngày 28/10/2018) của TAND tỉnh về việc giải thích Bản án số 02/2017/HC-ST, tuy nhiên vẫn chưa làm rõ được các nội dung mà UBND thành phố Đông Hà đề nghị. Chính vì vậy mà bản án đã có hiệu lực pháp luật nhưng vẫn chưa được thi hành trên thực tế.

 

Trước những vướng mắc đó, ngày 9/11/2018, UBND thành phố Đông Hà đã tổ chức cuộc họp tham vấn về việc tổ chức thi hành Bản án số 02/2017/HC-ST; thành phần tham gia gồm lãnh đạo các cơ quan chức năng của tỉnh và thành phố. Cuộc họp đã xác định phải thi hành bản án, đồng thời báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh xin gia hạn thời gian thi hành án đến 20/2/2019. Cùng với đó, ngày 21/11/2018, UBND thành phố Đông Hà tiếp tục có văn bản số 2256/UBND-TTPTQĐ đề nghị TAND tỉnh làm rõ 288 m2 đất này thuộc quyền sử dụng của bà Nguyễn Thị Xuân hay thuộc quyền quản lý của UBND phường Đông Lương (198 m2 ) và Công ty TNHH MTV QLKTCT Thủy lợi Quảng Trị (90 m2 ); hộ gia đình bà Nguyễn Thị Xuân được bồi thường, hỗ trợ đối với toàn bộ diện tích 288 m2 hay chỉ bồi thường, hỗ trợ phần 198 m2 ; loại đất tính bồi thường là đất ở, đất vườn hay đất nông nghiệp khác trong khu dân cư. Ngày 28/11/2018, TAND tỉnh có văn bản số 315/GT-BA trả lời: “Việc áp dụng điều kiện, loại đất để xem xét bồi thường, hỗ trợ bao nhiêu là thuộc thẩm quyền của UBND các cấp. Theo xác nhận của UBND phường Đông Lương thì nguồn gốc đất bà Nguyễn Thị Cảnh (mẹ bà Xuân) khai hoang năm 1974 (diện tích 90 m2 theo UBND phường Đông Lương xác nhận năm 1976 là đất kênh mương, nhưng không có tài liệu chứng minh “quy hoạch thu hồi và cắm mốc trên diện tích 288 m2 bà Cảnh, bà Xuân lấn chiếm”, hơn nữa vào thời điểm này UBND xã Lập Thạch quản lý). Tại điểm c, mục 6, Điều 6 quy định về bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Trị (Ban hành kèm Quyết định số 06/2013/QĐ-UBND ngày 5/2/2013 của UBND tỉnh Quảng Trị), quy định không được bồi thường hỗ trợ do “Lấn chiếm hành lang bảo vệ an toàn công trình công cộng đã được công bố, cắm mốc”. Kính đề nghị UBND thành phố Đông Hà nghiên cứu vận dụng theo thẩm quyền quy định của pháp luật”.

 

Song song với việc xin gia hạn thời gian thi hành án, Chủ tịch UBND thành phố Đông Hà Nguyễn Chiến Thắng cho biết, UBND thành phố Đông Hà đã có đơn gửi Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng Viện KSND tối cao xem xét kháng nghị đối với bản án sơ thẩm theo thủ tục giám đốc thẩm. Ngày 6/4/2018, Viện KSND cấp cao tại Đà Nẵng đã có Văn bản số 23/PC-VC2-HC chuyển đơn của UBND thành phố Đông Hà đến Vụ 10 - Viện KSND tối cao để giải quyết; ngày 9/8/2018, TAND tối cao có Văn bản số 73/TANDTC-VP chuyển văn bản của UBND thành phố Đông Hà đến Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng để giải quyết theo thẩm quyền. Ngày 30/11/2018, UBND thành phố Đông Hà tiếp tục ban hành 2 văn bản kiến nghị Chánh án TAND cấp cao tại Đà Nẵng về các vấn đề liên quan đến vụ án, đó là văn bản số 2329/UBND-VP đề nghị sớm xem xét lại bản án sơ thẩm theo thủ tục giám đốc thẩm; văn bản số 2330/UBND-VP đề nghị cho hoãn thi hành Bản án sơ thẩm số 02/2017/HC-ST, vì việc thi hành bản án gặp nhiều vướng mắc liên quan đến lợi ích của nhà nước và công dân trong bồi thường, hỗ trợ. Bên cạnh đó, UBND thành phố Đông Hà cũng đã kiến nghị Thường trực Tỉnh ủy, Thường trực HĐND tỉnh, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh giám sát đối với việc thi hành bản án; đồng thời đề nghị Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh kiến nghị Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng Viện KSND tối cao xem xét sớm kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án hành chính sơ thẩm số 02/2017/HC-ST ngày 18/5/2017 của TAND tỉnh Quảng Trị.

 

Thảo Uyên

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC
Copyright 2018 by BÁO QUẢNG TRỊ