Vì sao người dân mắc bẫy “tín dụng đen”?


Ngày cập nhật: 10/09/2018 06:12:01

(QT) - “Tín dụng đen” là hình thức cho vay nặng lãi được thực hiện bởi một cá nhân, nhóm cá nhân nằm ngoài sự kiểm soát của pháp luật với lãi suất vượt quá mức luật pháp quy định. Quảng Trị đã từng xảy ra một số vụ án liên quan đến hoạt động “tín dụng đen”. Vậy nhưng tại sao hoạt động phi pháp này lại tồn tại và tại sao người dân liên tiếp mắc bẫy “tín dụng đen”?

 

Một số vụ việc điển hình

 

Năm 2012, tỉnh Quảng Trị xôn xao với vụ án “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” mà bị cáo là Nguyễn Thị Lan Anh, sinh ngày 2/12/1973, trú tại khu phố 1A, phường Đông Lễ, TP. Đông Hà bị xử phạt 12 năm tù giam. Bằng các thủ đoạn khác nhau, trong vòng hơn 2 năm, Lan Anh đã thế chấp, cầm cố vay ở các ngân hàng và hàng chục cá nhân một khoản tiền lớn. Số tiền bị cáo Lan Anh chiếm đoạt của các ngân hàng là 61,1 tỷ đồng và các cá nhân tại tỉnh Quảng Trị hơn 80,6 tỷ đồng, 209.000 USD và 50 chỉ vàng. Đặc biệt có một cá nhân ở phường Đông Lễ, Đông Hà cho vợ chồng Lan Anh vay 4 tỷ đồng, một cá nhân ở đường Lê Duẩn, Đông Hà cho vay 1,3 tỷ đồng.

 

Khi mà người dân và các tổ chức tín dụng chưa hết bàng hoàng trước hành vi chiếm đoạt tài sản của chủ doanh nghiệp Nguyễn Thị Lan Anh thì giữa tháng 6/2017 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị lại “nóng lên” về việc tuyên bố vỡ nợ của Nguyễn Thị Lan Hương, hộ khẩu ở 12/36 Đặng Tất, TP. Đông Hà. Theo đó Công an tỉnh Quảng Trị ra quyết định khởi tố vụ án: “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và quyết định khởi tố bị can đối với Nguyễn Thị Lan Hương về tội: “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo đơn tố cáo của các bị hại. Hiện nay số tiền mà những người cho vay trình báo lên đến gần 100 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong quá trình điều tra từ nhiều nguồn và qua ngân hàng, bước đầu cơ quan điều tra xác định tổng số tiền của vụ án này là gần 50 tỷ đồng, có liên quan đến 16 người cho vay và 3 người vay. Chị Tr., một cá nhân đã cho Hương vay với số tiền 21 tỷ đồng cho biết: “Do quen biết với vợ chồng Hương-Long từ trước nên khi nghe 2 vợ chồng bảo cần một khoản tiền lớn để đáo hạn ngân hàng nên tôi đã vay mượn, cắm sổ đỏ và huy động trong gia đình hùn lại cho vay với số tiền hơn 21 tỷ đồng”. Ngoài ra còn nhiều người cũng cho vợ chồng Hương vay số tiền từ vài trăm triệu đến hàng chục tỷ đồng. Tất cả các phi vụ cho vay và lãi suất được thực hiện theo sự thỏa thuận giữa các cá nhân.

 

Những vụ lừa đảo như trên cứ lặp đi lặp lại từ hàng chục năm nay là một thực trạng đáng báo động. Vỡ nợ có nhiều dạng nhưng phổ biến nhất vẫn là thủ đoạn vay tiền với lãi suất cao. Có trường hợp sau khi thu được một khoản tiền lớn thì người vay tuyên bố mất khả năng thanh toán hoặc ôm tiền bỏ trốn. Hay như trường hợp của Nguyễn Thị Lan Hương thì vay tiền của người này để trả lãi cho người kia cùng với lãi mẹ đẻ lãi con nên tổng số tiền mà các bị hại cho Hương nợ là rất lớn so với tiền gốc ban đầu. Trong thời gian gần đây, hoạt động “tín dụng đen” lại có diễn biến phức tạp trên địa bàn Quảng Trị. Mới đây, nhiều người dân đã phản ánh một người phụ nữ tên là N. (sinh năm 1986), trú tại thành phố Đông Hà vay mượn hàng tỷ đồng nhưng không trả lãi lẫn gốc dù đã quá hạn. Theo nguồn tin thu thập được, từ năm 2014 đến nay, N. đã vận động nhiều người dân trên địa bàn tỉnh mà chủ yếu ở thành phố Đông Hà cho N. vay tiền với lãi suất rất cao. Nhiều người dân, phần lớn là phụ nữ đã dồn tiền cho N. vay. Do mức lãi vay N. đưa ra rất cao từ 5.000 đến 10.000 đồng/1triệu/ngày nên một số trường hợp đã liều lĩnh vay khoản tiền lớn từ ngân hàng hoặc của người khác để cho N. vay lại. Theo trình báo với cơ quan điều tra bước đầu đã có 24 người cho N. vay với số tiền hơn 385 tỷ đồng. Trong đó, có cá nhân cho vay cao nhất là 110 tỷ đồng… Vụ vỡ nợ này đang trong quá trình thu thập chứng cứ, điều tra làm rõ hành vi của đối tượng vay nợ nhưng dự báo sẽ rất phức tạp bởi liên quan đến nhiều đối tượng, nhiều hình thức huy động vốn vay và tiếp tục gióng lên một hồi chuông cảnh báo với mọi người về sự nguy hại của hoạt động “tín dụng đen”.

 

Sức hấp dẫn từ lãi suất vay và thủ tục đơn giản

 

Hiện nay tín dụng hợp pháp thuộc về các ngân hàng và công ty tài chính đăng ký theo quy định pháp luật (điều chỉnh bởi Luật Tổ chức tín dụng 2010). Theo quy định thì mức lãi suất cho vay của các tổ chức tín dụng phải nằm trong giới hạn của Bộ Luật Dân sự.

 

Thực tế đời sống cho thấy vay tiêu dùng ngày càng phát triển mạnh do nhu cầu chi tiêu của người dân tăng cao. Hoạt động “tín dụng đen” được ưa chuộng bởi đây là nhu cầu có thật của người dân, doanh nghiệp… cần tiền “nóng”. Đặc biệt là giới tiểu thương, những người nghèo cần tiền mà không có tài sản thế chấp để vay ngân hàng. Lúc này họ nghĩ ngay đến “vay nóng” của các chủ tiền ngoài xã hội vừa nhanh, vừa đỡ phiền hà về thủ tục bởi do đi vay ở ngân hàng, tổ chức tín dụng phải thực hiện nhiều thủ tục hơn so với việc vay hay cho vay tại “tín dụng đen”. Thực tế, khi vay vốn ở các cơ sở hoạt động hợp pháp thì phải có bộ hồ sơ, có tài sản thế chấp. Trong nhiều trường hợp, ngân hàng, tổ chức tín dụng yêu cầu có cả dự án để đánh giá tính khả thi của hoạt động kinh doanh. Nhưng vay vốn của “tín dụng đen” thì không phải thực hiện các thủ tục đó, cũng như linh hoạt về cả thời hạn cho vay, số tiền vay, kể cả mức lãi suất. Mặc dù lãi suất quá cao nhưng tiện hơn và đáp ứng kịp thời nhu cầu cấp bách nên thu hút được nhiều người tham gia hình thức tín dụng này.

 

Tuy nhiên, việc vay số tiền lớn, trả lãi suất cao theo kiểu “tín dụng đen” là hoạt động rất khó kiểm soát vì phần lớn người vay và cho vay chỉ thỏa thuận miệng hoặc giấy tờ đơn giản. Thông thường, lãi suất mà người cho vay được trả cao hơn nhiều lần so với các ngân hàng. Vì thế, mặc dù biết nguy cơ rủi ro cao nhưng nhiều người vẫn liều cho vay rồi “tán gia, bại sản”. Để viện được lý do chính đáng vay tiền, Nguyễn Thị Lan Hương đưa ra thông tin mình đang làm thủ tục đáo hạn ngân hàng để được vay một khoản tiền lớn nên đồng ý với mức lãi suất cao gấp nhiều lần với thời hạn trả chỉ từ 5-7 ngày hay còn gọi là “vay nóng”. Đơn cử như khoản vay giữa Hương với ông N.V.A. có mức lãi suất thỏa thuận là 4 ngàn đồng/1 triệu đồng/ngày. Cao điểm của đợt vay nóng này là trong vòng 3 tháng (tháng 5- 8/2016), Lan Hương đã phải vay, trả lãi ở mức thỏa thuận cao ngất ngưỡng từ 10 ngàn đồng đến 35 ngàn đồng/1 triệu đồng/ngày. Trong đó phải kể đến khoản vay 1,6 tỷ đồng từ ngày 1/7/2016 đến 29/7/2016 với mức lãi 10 ngàn đồng/1 triệu đồng/ngày nên riêng tiền lãi là 464 triệu đồng. 

 

Làm thế nào để chấn chỉnh hoạt động “tín dụng đen”?

 

Hoạt động tín dụng không qua hệ thống ngân hàng hay tổ chức tín dụng chính thức, không đăng ký kinh doanh, chưa được cấp phép, không có quy định, không chịu sự quản lý của bất kỳ cơ quan quản lý nhà nước nào đã lột tả được bản chất của “tín dụng đen”, một dạng tín dụng ngoài sự quản lý của nhà nước.

 

Nguyên nhân khiến “tín dụng đen” trở nên phổ biến là do khá nhiều yếu tố tác động như công tác quản lý của các cơ quan chức năng còn yếu kém; đời sống người dân còn nhiều khó khăn…

 

Để khắc phục những hạn chế từ nạn “tín dụng đen”, nhà nước cần có các chính sách cũng như thủ tục cho vay thuận tiện, kịp thời nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân, đặc biệt là có những chính sách hợp lý, thủ tục đơn giản để người dân tiếp cận nguồn vốn ngân hàng ngày càng tốt hơn. Cần đẩy nhanh tiến độ cấu trúc lại hệ thống ngân hàng thương mại và tập trung phát triển mạnh mẽ đa dạng thị trường tài chính, tiền tệ chính thức, cải cách hành chính trong hoạt động tín dụng, phát triển Quỹ TDND hoặc các tổ chức tài chính vi mô tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, cá nhân có hoạt động sản xuất - kinh doanh phù hợp được tiếp cận các nguồn vốn vay, qua đó hạn chế tình trạng vay nóng, tìm đến các kênh tài chính phi chính thức và các nguồn tài chính từ “tín dụng đen”. Lực lượng công an cần tập trung theo dõi, quản lý đối với các đối tượng cho vay nặng lãi, đối tượng cầm cố tài sản, các cơ sở kinh doanh dịch vụ cầm đồ, đối tượng nợ xấu ngân hàng, đối tượng không có khả năng trả nợ hoặc có dấu hiệu cố tình không trả nợ… Tăng cường tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật, nhằm nâng cao nhận thức và sự cảnh giác của người dân, giúp người dân nhận thức rõ bản chất của “tín dụng đen”, không gửi niềm tin vào những kẻ lừa đảo dưới bất cứ hình thức nào.

 

Hy vọng trong thời gian tới, tình trạng vi phạm pháp luật liên quan đến “tín dụng đen” sẽ ngày càng được giảm thiểu, qua đó hạn chế những thiệt hại về tài chính gây ra cho người dân.

 

Tân Nguyên

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (1)
Ai cũng biết "vì tham" vì bị lừa bởi những câu từ nghe rất "ma mị" tạo niềm tin cho đối tác. Ai cũng rất thông minh, tỉnh táo nhưng chỉ người trong cuộc là thiếu thông minh, không tỉnh táo. Tác giả viết, kể lại các câu chuyện "thiếu điển hình, thiếu cao tay" thì ai cũng biết rồi, khổ lắm, nói mãi nhưng rồi do "ma xui" đôi khi biết mà vẫn vấp. Tôi nghĩ, nếu bỏ công sức, sưu tập các mẫu chuyện, xuất bản thành tập sách dày...Chắc nhiều người sẽ đọc, đừng viết " lượm lặt "...Kẻ lùa sẽ có Chiêu mới!
Nguy?n Van Son - 10/09/2018 9:18:05 SA

CÁC TIN KHÁC
Bị thương trong chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam nhưng chưa được hưởng chế độ do mất giấy tờ gốc (20/9/2018)
Báo động nạn trộm cắp sắn củ ở xã A Dơi (19/9/2018)
Bà Trần Thị Lê và Trần Thị Thỉ được hỗ trợ, kiến nghị hỗ trợ sửa chữa lại nhà tình nghĩa (19/9/2018)
Tập trung các giải pháp để xử lý chất thải y tế (18/9/2018)
Biên Phòng Quảng Trị: Phá thành công chuyên án ma túy lớn nhất từ trước tới nay (17/9/2018)
Bắt giữ đối tượng vận chuyển ma túy bằng ô tô (17/9/2018)
Biên phòng Quảng Trị cứu một ngư dân bị gặp nạn trên biển (16/9/2018)
Nỗ lực vì sự bình yên của địa bàn (15/9/2018)
Đảm bảo trật tự an toàn giao thông trong năm học mới (15/9/2018)



Lượt truy cập



Trực tuyến





Copyright 2018 by BÁO QUẢNG TRỊ